Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

रजस्वला तु यः कन्यां पिता यच्छति निर्घृणः । स पातयेदसंदिग्धं दश पूर्वान्दशापरान्

Transliteration

rajasvalā tu yaḥ kanyāṃ pitā yacchati nirghṛṇaḥ | sa pātayedasaṃdigdhaṃ daśa pūrvāndaśāparān

Translation

जो पिता निर्दयपणे रजस्वला कन्येचा विवाह करून देतो, तो निःसंशय दहा पूर्वज व दहा वंशज यांचा अधःपात घडवितो।

Word by Word

• रजस्वलाम्: menstruating
• रजस्वलाम्: कर्म (Object-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रजस्वला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (menstruating)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपातः (particle: but/indeed)

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• कन्याम्: a daughter
• कन्याम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• पिता: father
• पिता: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• यच्छति: gives
• यच्छति: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• निर्घृणः: merciless
• निर्घृणः: कर्ता (Subject-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निर्घृण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (merciless)

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• पातयेत्: would cause to fall / would ruin
• पातयेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्ययान्त (causative: पातय-), विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• असंदिग्धम्: certainly
• असंदिग्धम्: सम्बन्ध (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: असंदिग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया (adverbial accusative: certainly)

• दश: ten
• दश: कर्म (Object-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनस्य विशेषणम् (ten)

• पूर्वान्: ancestors (earlier ones)
• पूर्वान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम् (forefathers/ancestors)

• दश: ten
• दश: कर्म (Object-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनस्य विशेषणम्

• अपरान्: descendants (later ones)
• अपरान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम् (later ones/descendants)

Speaker

Brāhmaṇī (speech continues)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A stern dharma-teaching scene: an elder/ṛṣi admonishes a father about improper marriage timing; behind them a symbolic ancestral line fades, indicating 'ten before and ten after' affected.

Characters & Entities

• pitā (father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Guardians bear heavy dharmic responsibility; wrongful giving in marriage is portrayed as causing intergenerational harm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A prohibition concerning kanyā-dāna under an inauspicious/forbidden condition; no further ritual detail is provided.