Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

सपत्नीकस्य मित्राणां यच्च दुःखमुपस्थितम् । निवेद्य तत्तथा प्रोचुर्भू योऽपिविनयान्वितम्

sapatnīkasya mitrāṇāṃ yacca duḥkhamupasthitam | nivedya tattathā procurbhū yo'pivinayānvitam

पत्नींसह मित्रांवर आलेले दुःखही त्यांनी निवेदन केले; आणि मग ते विनयाने पुन्हा बोलू लागले।

सपत्नीकस्यof the man with his wife
सपत्नीकस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस-पत्नी-क (प्रातिपदिक; स + पत्नी + क-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘पत्नी सहित’ इति विशेषणार्थक-समासान्त-प्रातिपदिक
मित्राणाम्of (his) friends
मित्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
यत्whatever/that which
यत्:
Karma/Predicate complement (Object/पूरक)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
दुःखम्sorrow, distress
दुःखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
उपस्थितम्that had arisen/occurred
उपस्थितम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतभावे क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्राप्तम्/आगतं’
निवेद्यhaving reported/informed
निवेद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि-विद् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्ययीभावार्थ)
Formक्त्वान्त-समकक्ष ल्यपन्त अव्यय; पूर्वक्रिया (having informed)
तत्that (matter)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तथाthus, in that manner
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb)
प्रोचुःthey said, they spoke
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
भूःEarth / O Earth
भूः:
Karta/Addressed (Subject or Vocative context)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक/नाम; ‘भू’ = पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयोगः सम्भवः
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Modifier (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय/अपेक्षाबोधक-निपात (particle)
विनय-अन्वितम्endowed with humility
विनय-अन्वितम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘विनयेन अन्वितम्’ (तृतीया-तत्पुरुष)

Narrator (contextual)

Scene: A group of anxious townsmen with their wives, hands folded, narrate their sorrow to a seated learned authority in a सभा-like setting; faces show humility and worry.

F
friends (mitra)
W
wives (patnī)
B
Bhartṛyajña (implied addressee)

FAQs

Humility and truthful reporting are essential when seeking dharmic remedy for collective suffering.

The setting remains Vāstupada, approached as a place where dharmic doubts and crises are resolved.

No specific ritual is prescribed; the verse emphasizes vinaya and proper petitioning as part of dharmic process.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App