Adhyaya 196

Verse 1

सूत उवाच । अथ तां यौवनोपेतां स्वसुतां प्रेक्ष्य पार्थिवः । अनौपम्येन रूपेण संयुक्तां वरवर्णिनीम् । आनर्तश्चिन्तयामास कन्यकां प्रददाम्यहम्

सूत म्हणाला—तेव्हा आनर्ताचा राजा आपल्या यौवनप्राप्त, अनुपम रूप व उत्तम वर्णाने युक्त कन्येला पाहून मनात विचार करू लागला—‘ह्या कन्येचा विवाह मी कोणास करावा?’

Verse 2

अनर्हाय च यो दद्या द्वराय निजकन्यकाम् । कार्यकारणलोभेन नरकं स प्रगच्छति

जो कोणी लाभ-स्वार्थाच्या लोभाने आपल्या कन्येला अयोग्य वराला देतो, तो नरकाला जातो।

Verse 3

एवं चिंतयतस्तस्य महान्कालो व्यवस्थितः । न पश्यति च तद्योग्यं कंचिद्वरमनुत्तमम्

असा विचार करत असता त्याचा बराच काळ निघून गेला; तरीही तिला योग्य असा कोणताही सर्वोत्तम वर त्याला दिसला नाही।

Verse 4

अथ संप्रेषयामास सर्वभूताश्रयेषु ये । चित्रकर्मणि विख्यातान्नरांश्चित्रकरांस्तदा

तेव्हा त्याने सर्व भूतांच्या निवासस्थानी संचार करू शकणारे, चित्रकर्मात विख्यात असे चित्रकार पुरुष पाठविले।

Verse 5

गच्छध्वं मम वाक्येन सर्वा न्भूमितले नृपान् । लिखित्वा पट्टमध्ये तु दर्शयध्वं ततः परम्

माझ्या आज्ञेने तुम्ही भूमितलावरील सर्व राजांकडे जा; पटावर त्यांची चित्रे काढून मग ती दाखवा।

Verse 6

सुताया मम येनाऽसौ दृष्ट्वाऽभीष्टं नराधिपम् । पत्यर्थं वरयेत्साध्वी मम दोषो भवेन्न हि

माझी कन्या आपल्या अभिष्ट राजाला पाहून पती म्हणून निवडो; तसे झाल्यास माझ्यावर कोणताही दोष राहणार नाही।

Verse 7

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च

त्याचे वचन ऐकून सर्व चित्रकार तेव्हा धरणीपृष्ठावर व राजांच्या घराघरांत निघाले।

Verse 8

ते लिखित्वा महीपाला न्यौवनस्थान्वयोऽन्वितान् । रूपौदार्यगुणोपेतान्दर्शयामासुरग्रतः । रत्नवत्याः क्रमेणैव तस्य भूपस्य शासनात्

त्यांनी युवावस्थेत असलेले, रूप-औदार्य व गुणांनी युक्त असे राजे चित्रित करून, त्या राजाच्या आज्ञेने रत्नवतीसमोर क्रमाने दाखविले।

Verse 9

अथ तेषां तु सर्वेषां मध्ये राजा वृहद्बलः । दशार्णाधिपतिर्भव्यः पत्यर्थं च वृतस्तया

मग त्या सर्वांमध्ये दशार्णाचा शुभ अधिपती राजा वृहद्बल यास तिने पती म्हणून वरण केले।

Verse 10

तदाऽनर्ताधिपो हृष्टः प्रेषयामास तं प्रति । विवाहार्थं सुविज्ञाय वाक्य मेतदुवाच ह

तेव्हा अनर्ताचा अधिपती हर्षित होऊन त्याच्याकडे दूत पाठविला; विवाहाचा हेतू नीट जाणून तो हे वचन बोलला।

Verse 11

गच्छध्वं मम वाक्येन दशार्णाधिपतिं प्रति । वाच्यः स विनयाद्गत्वा विवाहार्थं ममांतिकम्

“माझा संदेश घेऊन दशार्णाधिपतीकडे जा. नम्रतेने जाऊन त्यास सांग—विवाहार्थ माझ्या सन्निध ये.”

Verse 12

समागच्छ निजां कन्यां येन यच्छाम्यहं तव । नाम्ना रत्नवतीं ख्यातां त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरीम्

“ये, म्हणजे मी तुला माझी कन्या देईन—रत्नवती नावाने ख्यात, जी त्रैलोक्यातही सुंदरी म्हणून प्रसिद्ध आहे.”

Verse 13

गत्वा स सत्वरं तत्र यत्र राजा बृहद्बलः । प्रोवाच सकलं वाक्यमानर्ताधिपतेः स्फुटम्

तो त्वरेने जिथे राजा वृहद्बल होता तिथे गेला आणि अनर्ताधिपतीचा सर्व संदेश स्पष्टपणे सांगितला।

Verse 14

सोऽपि तत्सहसा श्रुत्वा तेषां वाक्यमनुत्तमम् । परमां तुष्टिमासाद्य प्रस्थितस्तत्पुरं प्रति । सैन्येन महता युक्तश्चतुरंगेण पार्थिवः

तोही त्यांचे अनुपम वचन सहसा ऐकून परम संतोष पावला आणि त्या नगराकडे प्रस्थान केला। राजा विशाल चतुरंगिणी सैन्यासह निघाला।

Verse 196

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दशार्णाधिपतेर्बृहद्बलस्यानर्तेशपुरं प्रत्यागमनवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या षष्ठ नागरखण्डात, हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यात, ‘दशार्णाधिपती बृहद्बल याचे अनर्तेशपुरास प्रत्यागमन-वर्णन’ नामक एकशे शहाण्णवावा अध्याय समाप्त झाला.