Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
सत्येन वायु र्वहति सत्येन तपते रविः । सागरः सत्यवाक्येन मर्यादां न विलंघयेत्
Transliteration
satyena vāyu rvahati satyena tapate raviḥ | sāgaraḥ satyavākyena maryādāṃ na vilaṃghayet
Translation
सत्यामुळे वारा वाहतो, सत्यामुळे सूर्य तापतो। सत्यवचनाच्या बळाने समुद्र आपली मर्यादा ओलांडत नाही।
Word by Word
सत्येनby truth
सत्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे (instrumental/means)
वायुःwind
वायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
वहतिblows / carries
वहति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सत्येनby truth
सत्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे
तपतेshines / burns
तपते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
रविःthe Sun
रविः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
सागरःthe ocean
सागरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
सत्यवाक्येनby a truthful word / by truth-speaking
सत्यवाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत्य-वाक्य (प्रातिपदिक; सत्य + वाक्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सम्भवः) ‘सत्यं वाक्यं यस्य/यत्’
मर्यादाम्boundary, limit
मर्यादाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
विलङ्घयेत्would/should transgress
विलङ्घयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-लङ्घ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; निषेधेन ‘न ... विलङ्घयेत्’ = ‘does not/should not transgress’
Speaker
Kṛtaghna (the preta)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A cosmic tableau: wind moving, sun blazing, and the ocean held at its shoreline—each stabilized by a radiant personification of Satya/Ṛta (a luminous figure or mantra-like aura).
Characters & Entities
V
Vāyu (wind)R
Ravi (sun)S
Sāgara (ocean)FAQs
Satya is depicted as the sustaining principle of ṛta—cosmic order—governing nature itself.
None directly; the verse universalizes satya as a cosmic force within the larger tīrtha narrative.
A discipline of speech: uphold satyavākya (truthful words) as a sacred vow.