Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

युक्तं कृतमथो नैव सावधानेन सर्वदा । लोकपालाश्च ये सर्वे रक्षंतु सकला दिशः । भूतप्रेतपिशाचानां प्रवेशं राक्षसोद्भवम्

yuktaṃ kṛtamatho naiva sāvadhānena sarvadā | lokapālāśca ye sarve rakṣaṃtu sakalā diśaḥ | bhūtapretapiśācānāṃ praveśaṃ rākṣasodbhavam

काहीही अयुक्त रीतीने होऊ नये; सर्वदा सावध राहावे। सर्व लोकपालांनी सर्व दिशा रक्षाव्यात आणि भूत‑प्रेत‑पिशाच तसेच राक्षसी उद्भवांचा प्रवेश थांबवावा।

युक्तम्properly arranged; appropriate
युक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootyukta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √yuj (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — neuter nom/acc sg
कृतम्done; made
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √kṛ (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — done, made (neut. nom/acc sg)
अथोand then; moreover
अथो:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatho (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ-प्रयोग (particle/conjunctive)
not
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
सावधानेनwith care; attentively
सावधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsāvadhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे), तृतीया विभक्ति, एकवचन — instrumental singular; 'with attentiveness/care'
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
लोकपालाःguardians of the worlds (Lokapālas)
लोकपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootloka-pāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — nominative plural; समास: लोकस्य पालाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — relative pronoun 'who' (nom pl)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — nominative plural; विशेषण (qualifier)
रक्षन्तुmay (they) protect
रक्षन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 'let them protect'
सकलाःall; entire
सकलाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — nominative plural; विशेषण
दिशःdirections; quarters
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — nom/acc plural; here object of 'protect'
भूतghosts; beings
भूत:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (compound member); 'spirit/being'
प्रेतdeparted spirits
प्रेत:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpreta (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (compound member)
पिशाचानाम्of (the) bhūtas, pretas, and piśācas
पिशाचानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpiśāca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन — genitive plural; समास: भूत-प्रेत-पिशाच (इतरेतर-द्वन्द्व) + षष्ठी बहुवचन
प्रवेशम्entry; intrusion
प्रवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpraveśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — accusative singular
राक्षसdemonic; rākṣasa
राक्षस:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (compound member)
उद्भवम्arising from rākṣasas; demonic in origin
उद्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootudbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — accusative singular; समास: राक्षसात् उद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुष)

Brahmā (continued instruction/blessing)

Type: kshetra

Scene: A consecrated yajña enclosure at a tīrtha: priests mark the four directions; unseen bhūtas/pretas/piśācas are barred at the boundary while the Lokapālas stand guard in their quarters.

L
Lokapāla (Dikpāla)
D
Diś (directions)
B
Bhūta
P
Preta
P
Piśāca
R
Rākṣasa

FAQs

Sacred work must be guarded by constant attentiveness; purity and protection uphold the spiritual potency of rites.

The tīrtha is portrayed as a protected sacred zone suitable for major rites; the precise place-name is not stated in this verse.

Maintain continual vigilance, invoke directional guardians (lokapālas), and bar disruptive entities (bhūta, preta, piśāca) from entering the ritual space.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App