Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
ततस्तेषां तु यो ज्येष्ठो मांसादः प्रत्युवाच तम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः
Transliteration
tatasteṣāṃ tu yo jyeṣṭho māṃsādaḥ pratyuvāca tam | kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā vinayāvanataḥ sthitaḥ
Translation
मग त्यांच्यातील ज्येष्ठ—मांसभक्षक—त्याला उत्तर देऊ लागला; हात जोडून, विनयाने नतमस्तक होऊन तो उभा राहिला।
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereupon/then)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Gen/6th), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध (but/indeed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः)
मांसादःmeat-eater
मांसादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक) + अद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (मांसम् अदति)
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति (उपसर्ग) + उद् (उपसर्ग) + वच् (धातु)
Formलिट्/परिपूर्णभूत (Perfect-like narrative past) परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
कृताञ्जलिपुटःwith hands folded (in reverence)
कृताञ्जलिपुटः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √कृ) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कृतः अञ्जलि-पुटः येन)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); अव्ययभाव (having become)
विनयावनतःbowed down humbly
विनयावनतः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अवनत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √नम्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विनयेन अवनतः)
स्थितःstood
स्थितः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (stood/remained)
Speaker
Eldest of the three pretas (māṃsādaḥ)
Characters & Entities
P
pretasM
māṃsāda (flesh-eater preta)K
King Vidūratha (addressed)FAQs
Even fearsome beings may acknowledge rightful authority and humility; karmic suffering can produce reverence and openness to dharmic remedy.
Not mentioned in this verse; it introduces the speaking preta who will likely connect their plight to tīrtha-based expiation.
None explicitly; the posture of añjali signals supplication and the start of instructive discourse.