Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

जघान स वने तत्र वराहान्संबरान्गजान् । तरक्षांश्च रुरून्खड्गानारण्यान्महिषांस्तथा

Transliteration

jaghāna sa vane tatra varāhānsaṃbarāngajān | tarakṣāṃśca rurūnkhaḍgānāraṇyānmahiṣāṃstathā

Translation

त्याने त्या वनात वराह, शंबरमृग, गज, तसेच तरक्ष, रुरू, खड्ग आणि अरण्य-महिष यांचा वध केला।

Word by Word

• जघान: (he) slew
• जघान: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)

• वने: in the forest
• वने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th case), एकवचनम् (locative singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• वराहान्: boars
• वराहान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), बहुवचनम् (accusative plural)

• संबरान्: sambar-deer
• संबरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संबर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• गजान्: elephants
• गजान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• तरक्षान्: hyenas
• तरक्षान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तरक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• रुरून्: ruru-deer (a kind of deer)
• रुरून्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• खड्गान्: rhinoceroses
• खड्गान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• आरण्यान्: wild/forest-dwelling
• आरण्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)

• महिषान्: buffaloes
• महिषान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

Speaker

Sūta (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Skanda Dialogue

Listener: dvijottama (addressed interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A royal hunter in a dense forest, surrounded by varied wild beasts—boar, deer, elephant, hyena, antelope, rhinoceros, wild buffalo—suggesting relentless pursuit and the raw power of the wilderness.

Characters & Entities

• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas often depict violence and indulgence as symptoms of pāpa, setting the stage for later purification through dharma and tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it narrates conduct that typically precedes repentance or tīrtha-based expiation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse catalogs hunting acts rather than prescribing atonement, snāna, or dāna.