Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1
Devanagari script
सूत उवाच । ऋचीकोऽपि समादाय पुरुषैराप्तकारिभिः । तानश्वान्प्रजगामाथ यत्र गाधिर्व्यवस्थितः
Transliteration
sūta uvāca | ṛcīko'pi samādāya puruṣairāptakāribhiḥ | tānaśvānprajagāmātha yatra gādhirvyavasthitaḥ
Translation
सूत म्हणाले—ऋचीक मुनीही समर्थ सेवकांच्या साहाय्याने ते घोडे घेऊन जिथे गाधी राजा होता तिथे गेला।
Word by Word
सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
ऋचीकःṚcīka
ऋचीकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव
समादायhaving taken
समादाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’
पुरुषैःby men
पुरुषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
आप्तकारिभिःtrustworthy/faithful doers (reliable attendants)
आप्तकारिभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआप्त + कारिन् (प्रातिपदिक; कारिन् = कृ (धातु) से)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पुरुषैः)
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रजगामwent forth, proceeded
प्रजगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/सम्बन्धबोधक (then)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्ध-प्रश्न/सापेक्ष (relative adverb of place)
गाधिःGādhi
गाधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यवस्थितःwas stationed/situated
व्यवस्थितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अव-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थित’ = ‘standing/being situated’
Speaker
Sūta
Characters & Entities
S
SūtaṚ
ṚcīkaG
GādhiFAQs
Dharma is completed through follow-through—after attaining the means, one must fulfill the promised obligation.
The episode is anchored in the Aśvatīrtha/Kānyakubja–Gaṅgā setting established in the prior chapter.
None; it narrates the practical completion of the vow by transporting the obtained horses.