Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता

Transliteration

tyaktaṃ puraṃ gataṃ rājyaṃ kāṃtaḥ saṃdehatāṃ gataḥ | ahaṃ vane viditvaitatkva yāmi vidhinirmitā

Translation

नगर टाकले गेले, राज्य निघून गेले, आणि माझा कांत संशय व विनाशात पडला. हे वनात कळल्यावर, मी—विधीने घडवलेली—कुठे जाऊ?

Word by Word

• त्यक्तम्: abandoned
• त्यक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्यक्त (√त्यज् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (abandoned)

• पुरम्: the city
• पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गतम्: gone, left
• गतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गत (√गम् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (gone)

• राज्यम्: the kingdom
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कान्तः: beloved, husband
• कान्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• संदेहताम्: doubt, uncertainty
• संदेहताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संदेहता (प्रातिपदिक; भाववाचक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'संदेहता' = doubtfulness/uncertainty

• गतः: has gone, has come to
• गतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: गत (√गम् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• वने: in the forest
• वने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• विदित्वा: having known
• विदित्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विदित्वा (√विद् धातु; क्त्वा-प्रत्ययान्त)
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund) — 'having known'

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• क्व: where?
• क्व: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• यामि: do I go
• यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विधिनिर्मिता: made by fate/ordained
• विधिनिर्मिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विधि + निर्मित (√मा/√मि धातु; क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विधिना निर्मिता = made by fate/ordinance)

Speaker

Vṛndā (lamentation)

Visual Art Cues

Scene: Vṛndā speaks in the forest, listing the abandonment of city and kingdom and the ruin of her beloved; she stands amid broken signs of habitation—empty road, toppled banner—questioning where to go.

Characters & Entities

• Vṛndā
• Vidhi (Fate)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is shaken, worldly supports (city, kingdom, relationships) feel unstable; the soul turns toward a higher refuge beyond fate.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this line; it expresses the heroine’s crisis within the māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.