Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46
Devanagari script
शक्रं प्रोवाच संहृष्टस्तारनादेन संयुगे । दृष्टं बाहुबलं शक्र तवाद्य सुचिरान्मया
Transliteration
śakraṃ provāca saṃhṛṣṭastāranādena saṃyuge | dṛṣṭaṃ bāhubalaṃ śakra tavādya sucirānmayā
Translation
युद्धात हर्षित होऊन तो गजरासारख्या नादाने शक्राला म्हणाला—“हे शक्र, आज खूप काळानंतर तुझे बाहुबल मी पाहिले.”
Word by Word
शक्रम्to Śakra/Indra
शक्रम्:
Karma (Object of speech)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
प्रोवाचsaid; spoke
प्रोवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्; प्र-उपसर्गः
संहृष्टःdelighted
संहृष्टः:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootसंहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् with सम्-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; भूतकृदन्त; कर्तृविशेषणम्
तारनादेनwith a loud/clear sound
तारनादेन:
Karana (Instrument/means)
TypeNoun
Rootतार + नाद (प्रातिपदिक); तारः नादः
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; कर्मधारय (descriptive)
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana (Locative)
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma-bhava (Passive predicate)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दृश्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; भूतकृदन्त; (impersonal/passive sense: ‘has been seen’)
बाहुबलम्strength of arms
बाहुबलम्:
Karma (Object/predicate content)
TypeNoun
Rootबाहु + बल (प्रातिपदिक); बाहोः बलम्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष
शक्रO Śakra
शक्र:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala-adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb: today/now)
सुचिरात्after a long time
सुचिरात्:
Apadana (Ablative: since/from)
TypeNoun
Rootसुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अव्ययीभाववत् प्रयोगः), पञ्चमी (5th/ablative), एकवचनम्; ‘after a long time’
मयाby me
मया:
Kartr (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचनम्
Speaker
Andhaka (addressing Śakra)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Wounded yet exhilarated, Andhaka addresses Indra amid the clash, his cry ringing across the battlefield as he praises Indra’s arm-strength.
Characters & Entities
A
AndhakaŚ
Śakra (Indra)FAQs
Purāṇas show that even adversaries recognize power; yet admiration without humility can still serve pride rather than wisdom.
Not specified in this verse.
None.