Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43
Devanagari script
शक्रोऽपि दानवानीकं दृष्ट्वा तान्सहसागतान् । आरुह्यैरावणं नागं युद्धार्थं निर्ययौ तदा
Transliteration
śakro'pi dānavānīkaṃ dṛṣṭvā tānsahasāgatān | āruhyairāvaṇaṃ nāgaṃ yuddhārthaṃ niryayau tadā
Translation
शक्र (इंद्र) यांनीही अचानक आलेले दानवसैन्य पाहून, ऐरावत गजावर आरूढ होऊन तेव्हा युद्धार्थ निघाले।
Word by Word
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle: also/even)
दानवानीकम्the demon host/army
दानवानीकम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदानव + अनीक (प्रातिपदिक); दानवानाम् अनीकम्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; ‘having seen’
तान्them
तान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनम्
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb: suddenly/quickly)
आगतान्arrived/come
आगतान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootआगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम् with आ-)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनम्; भूतकृदन्त; विशेषणम् (तान्)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootरुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) with आ-; ‘having mounted’
ऐरावणम्Airāvata
ऐरावणम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootऐरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
नागम्elephant
नागम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; ऐरावणम् इति विशेष्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (apposition)
युद्धार्थम्for battle
युद्धार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootयुद्ध + अर्थ (प्रातिपदिक); युद्धस्य अर्थः
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष; प्रयोजनार्थे (purpose)
निर्ययौwent out; set forth
निर्ययौ:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्; निर्-उपसर्गः
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time)
Speaker
Sūta (narration)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Indra, seeing the sudden arrival of the dānava host, swiftly mounts the celestial elephant Airāvata and advances to battle.
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)D
DānavasA
AirāvataFAQs
Dharma’s protectors respond promptly to threats against order; readiness to defend sacred balance is portrayed as kingly duty.
No site is named in this verse.
None.