Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

एवं सा निश्चयं कृत्वा लब्ध्वानुज्ञां मुनेस्ततः । क्षेत्रमेतत्समासाद्य तपस्तेपे पतिव्रता

Transliteration

evaṃ sā niścayaṃ kṛtvā labdhvānujñāṃ munestataḥ | kṣetrametatsamāsādya tapastepe pativratā

Translation

असा निश्चय करून आणि नंतर मुनींची आज्ञा मिळवून, ती पतिव्रता या पवित्र क्षेत्रात येऊन तपश्चर्या करू लागली.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)

• निश्चयम्: a decision, resolve
• निश्चयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having done)

• लब्ध्वा: having obtained
• लब्ध्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• अनुज्ञाम्: permission
• अनुज्ञाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (Genitive, Singular)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Desha/Kala-adhikarana (देश/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदर्थक क्रियाविशेषण (adverb: thereafter/from there)

• क्षेत्रम्: the sacred place/field
• क्षेत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• समासाद्य: having reached/approached
• समासाद्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having approached/reached)

• तपः: austerity
• तपः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• तेपे: performed (austerity)
• तेपे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

• पतिव्रता: a devoted wife
• पतिव्रता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पतेः व्रतम् यस्याः/या); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)

Speaker

Sūta (narrator, implied)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devoted wife, having received the sage’s permission, journeys to the sacred field and begins austerities—simple attire, focused gaze, minimal possessions.

Characters & Entities

• Piṅgalā
• a sage (muni)
• kṣetra (sacred field)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A vow becomes powerful when grounded in firm resolve, proper authorization, and practice within a sanctified kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse highlights “this kṣetra” (kṣetram etat) without naming it in the line provided.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) undertaken as a vrata in a sacred place.