Adhyaya 148

Verse 1

। सूत उवाच । एवं तं निःस्पृहं ज्ञात्वा गृहं प्रति निजात्मजम् । पिंगला दुःखसंयुक्ता व्यासमेतदुवाच ह

सूत म्हणाले—आपला पुत्र निःस्पृह असून घराकडे परत न येणारा आहे असे जाणून, दुःखाने भरलेली पिंगला व्यासांना हे वचन म्हणाली.

Verse 2

अहं तपश्चरिष्यामि पुत्रार्थं द्विजसत्तम । अनुज्ञां देहि मे येन तोषयामि महेश्वरम् । पुत्रो येन भवेन्मह्यं वंशवृद्धिकरः परः

हे द्विजश्रेष्ठ! पुत्रप्राप्तीसाठी मी तपश्चर्या करीन. मला आज्ञा द्या, ज्यायोगे मी महेश्वरास प्रसन्न करीन; आणि त्यांच्या कृपेने माझ्या वंशाची वृद्धी करणारा श्रेष्ठ पुत्र मला होवो.

Verse 3

एवं सा निश्चयं कृत्वा लब्ध्वानुज्ञां मुनेस्ततः । क्षेत्रमेतत्समासाद्य तपस्तेपे पतिव्रता

असा निश्चय करून आणि नंतर मुनींची आज्ञा मिळवून, ती पतिव्रता या पवित्र क्षेत्रात येऊन तपश्चर्या करू लागली.

Verse 4

संस्थाप्य शंकरं देवं तदग्रे निर्मलोदकम् । कृत्वा वापीं सुविस्तीर्णां स्नानात्पातकनाशनीम्

शंकरदेवाची स्थापना करून, त्यांच्या समोर निर्मळ जल ठेवले; आणि स्नानाने पाप नष्ट करणारी अशी सुविस्तीर्ण, विशाल वापी (पवित्र सरोवर) तिने निर्माण केली.

Verse 5

ततस्तस्या गतस्तुष्टिं भगवांस्त्रिपुरांतकः । वरदोऽस्मीति तां प्राह प्रहृष्टेनांतरात्मना

त्यानंतर भगवान त्रिपुरांतक तिच्यावर प्रसन्न झाले; आणि अंतःकरणाने हर्षित होऊन तिला म्हणाले—“मी वर देणारा आहे.”

Verse 6

श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते भद्रे वरं वरय सुव्रते । यः स्थितो हृदये नित्यं नादेयं विद्यते मम

श्रीमहादेव म्हणाले—हे भद्रे! मी तुझ्यावर पूर्ण प्रसन्न आहे. हे सुव्रते! वर माग. जो नित्य माझ्या हृदयात स्थित आहे, त्याच्यासाठी माझ्याकडे ‘अदेय’ असे काहीही नाही.

Verse 7

वटिकोवाच । सुतं देहि सुरश्रेष्ठ मम वंशविवर्धनम् । चित्ताह्लादकरं नित्यं सुशीलं विनयान्वितम्

वटिकी म्हणाली—हे देवश्रेष्ठा! माझा वंश वाढविणारा पुत्र मला द्या; जो नित्य चित्ताला आनंद देणारा, सुशील व विनययुक्त असेल।

Verse 8

श्रीमहादेव उवाच । भविष्यति न संदेहस्तव पुत्रः सुशोभने । यादृक्त्वया महाभागे प्रार्थितस्तद्विशेषतः

श्रीमहादेव म्हणाले—हे सुशोभने! यात संशय नाही; हे महाभागे, तू जशी विशेष रीतीने प्रार्थना केलीस, तसाच तुझा पुत्र होईल।

Verse 9

अन्यापि मानुषी याऽत्र वाप्यां स्नात्वा समाहिता । पञ्चम्यां वत्सरं यावच्छुक्लपक्षे ह्युपस्थिते । पूजयिष्यति मल्लिंगं यच्चाद्य स्थापितं त्वया

इतर कोणतीही स्त्री जी येथे या वापीत स्नान करून मन एकाग्र करील, आणि शुक्लपक्षातील पंचमीला पूर्ण एक वर्षपर्यंत, आज तू स्थापिलेल्या मल्लिंगाची पूजा करील—

Verse 10

साथ लप्स्यति सत्पुत्रं दत्त्वा फलमनुत्तमम् । या च दौर्भाग्यसंयुक्ता तृतीयादिवसेऽत्र वै

—ती अनुत्तम फल प्राप्त करून सत्पुत्र मिळवील. आणि जी स्त्री दुर्भाग्याने ग्रस्त असेल, ती तृतीया इत्यादी तिथींना येथे आली तर—

Verse 11

स्नात्वाऽत्र सलिले पश्चान्मल्लिंगं पूजयिष्यति । सा सौभाग्य समोपेता वर्षांते च भविष्यति

येथील जलात स्नान करून नंतर मल्लिंगाची पूजा करील; ती सौभाग्ययुक्त होईल—खरोखर वर्षाअखेरीस।

Verse 12

यः पुनः पुरुषश्चात्र स्नात्वा मां पूजयिष्यति । सकामो लप्स्यते कामान्विकामो मोक्षमेव च

जो पुरुष येथे स्नान करून माझी पूजा करील, तो सकाम असेल तर इच्छित कामना प्राप्त करील; आणि निष्काम असेल तर केवळ मोक्षच मिळवील।

Verse 13

एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । साऽपि लेभे सुतं व्यासात्कपिंजलमिति श्रुतम्

असे बोलून महादेव नंतर अदृश्य झाले। आणि तिलाही व्यासापासून एक पुत्र झाला; तो ‘कपींजल’ या नावाने प्रसिद्ध असल्याचे ऐकिवात आहे।

Verse 14

यादृक्तेन पुरा प्रोक्तो देवदेवेन शूलिना । येनैव स्थापिता चात्र देवी केलीवरी पुरा । सर्वसिद्धिप्रदा लोके तत्र याऽराधिता पुरा

जसे पूर्वी देवदेव शूलधारीने सांगितले होते—ज्याने येथे पूर्वकाळी देवी केलीवरीची स्थापना केली—तशीच ती देवी, जी तेथे प्राचीनकाळी आराधिली गेली, लोकात सर्वसिद्धी देणारी म्हणून मान्य आहे।