Adhyaya 146

Verse 1

ऋषय ऊचुः । आदित्यानां च सर्वेषां वसुरुद्रादिकाश्विनाम् । प्रत्येकशः समाचक्ष्व नामानि त्वं महामते

ऋषी म्हणाले— हे महामते! सर्व आदित्य, वसू, रुद्र आणि अश्विनीकुमार यांची नावे आम्हांला एकेक करून सांगावे.

Verse 2

सूत उवाच । वृषध्वजश्च शर्वश्च मृगव्याधस्तृतीयकः । अजैकपादहिर्बुध्न्यः पिनाकी षष्ठ एव हि

सूत म्हणाले— वृषध्वज, शर्व, तिसरा मृगव्याध; अजैकपाद, अहिर्बुध्न्य आणि पिनाकी— हेच येथे प्रथम सहा नामे सांगितली आहेत.

Verse 3

दहनश्चेश्वरश्चैव कपाली नवमस्तथा । वृषाकपिस्तु दशमो रुद्रस्त्र्यंबक एव च

दहन आणि ईश्वर; नववा कपाली; दहावा वृषाकपि; तसेच रुद्र व त्र्यंबकही (आहेत)।

Verse 4

धुरो ध्रुवश्च सोमश्च मखश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः

धुर, ध्रुव, सोम, मख, अनिल, अनल, प्रत्युष आणि प्रभास— हे आठ वसु म्हणून प्रकीर्तित आहेत.

Verse 5

वरुणश्च तथा सूर्यो भानुः ख्यातश्च तापनः । इंद्रश्चैवार्यमा चैव धाता चैव भगस्तथा

वरुण; तसेच सूर्य, भानु आणि ख्यात तापन; इंद्र, अर्यमा, धाता आणि भगही (आहेत)।

Verse 6

गभस्तिर्धर्मराजश्च स्वर्णरेता दिवाकरः । मित्रश्च वासुदेवश्च द्वादशैते च भास्कराः

गभस्ति, धर्मराज, स्वर्णरेता, दिवाकर, मित्र आणि वासुदेव— हे द्वादश भास्कर (सौर देवता) म्हणून कथित आहेत.

Verse 7

नासत्यश्चैव दस्रश्च ख्यातावेतौ तथाश्विनौ । देववैद्यौ महाभागौ त्वाष्ट्रीगर्भसमुद्भवौ

नासत्य आणि दस्र—हे दोघेही अश्विनीकुमार म्हणून प्रसिद्ध आहेत। ते देववैद्य, महाभाग्यवान, त्वाष्ट्रीच्या गर्भातून उत्पन्न झाले आहेत।

Verse 8

त्रयस्त्रिंशत्समाख्याता एते ये सुरनायकाः । क्षेत्रेऽत्रैवास्थिता नित्यं दानवानां वधाय च

हे सुरनायक ‘त्रयस्त्रिंशत्’ म्हणजे तैंतीस देव म्हणून ओळखले जातात। ते याच पवित्र क्षेत्रात नित्य वास करतात आणि दानवांच्या वधासाठीही।

Verse 9

यस्तान्संपूजयेद्भक्त्या पुरुषः संयतेंद्रियः । यथोक्तदिवसे प्राप्ते नापमृत्युः प्रजायते

जो पुरुष इंद्रियसंयमी होऊन भक्तिभावाने त्यांची पूजा करतो, त्याच्यासाठी सांगितलेला दिवस आला तरी अकाली मृत्यू होत नाही।

Verse 10

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां रुद्राः पूज्या विचक्षणैः । तस्मिन्क्षेत्रे विशेषेण वांछद्भिः परमं पदम्

अष्टमी व चतुर्दशीला विवेकी जनांनी रुद्रांची पूजा करावी—विशेषतः त्या क्षेत्रात—जे परम पदाची इच्छा करतात।

Verse 11

दशम्यां वसवः पूज्यास्तथाष्टम्यां विशेषतः । स्वर्गं समीहमानैश्च विलासैर्विविधैस्तथा

दशमीला वसूंची पूजा करावी, तसेच विशेषतः अष्टमीला देखील—स्वर्गाची इच्छा करणाऱ्यांनी, विविध अर्पणे व उत्सवविधींसह।

Verse 12

सप्तम्यामथ षष्ठ्यां च पूजनीया दिवाकराः । ये वांछन्ति नराः सत्त्वं परिपंथिविवर्जितम्

सप्तमी व षष्ठी तिथीस दिवाकरांची पूजा करावी; जे पुरुष स्थिर तेज, बल व विरोधकांपासून मुक्त जीवन इच्छितात।

Verse 13

देववैद्यौ तथा पूज्यौ द्वादश्यां व्याधिसंक्षयम् । ये वांछन्ति सदा मर्त्या नीरुजा सम्भवंति ते

द्वादशी तिथीस देववैद्य अश्विनीकुमारांची पूजा रोगनाशासाठी करावी; जे मर्त्य हे सदैव इच्छितात ते निरोगी होतात।

Verse 146

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽमरेश्वरकुण्डमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या षष्ठ नागरखंडात, हाटकेश्वर-क्षेत्रमाहात्म्यातील ‘अमरेश्वरकुंडमाहात्म्यवर्णन’ नामक १४६वा अध्याय समाप्त झाला।