Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
सापि कन्या परां वृद्धिं शनैर्याति दिनेदिने । शुक्लपक्षं समासाद्य यथा चन्द्रकला दिवि
Transliteration
sāpi kanyā parāṃ vṛddhiṃ śanairyāti dinedine | śuklapakṣaṃ samāsādya yathā candrakalā divi
Translation
ती कन्याही दिवसेंदिवस हळूहळू फार वाढू लागली—जशी शुक्लपक्षात आकाशातील चंद्रकला वाढते।
Word by Word
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
कन्याthe girl
कन्या:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पराम्great, supreme
पराम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वृद्धिम्)
वृद्धिम्growth, increase
वृद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शनैःgradually
शनैः:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (slowly/gradually)
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दिनेon a day
दिने:
Kala-adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Kala-adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (iteration)
शुक्लपक्षम्the bright fortnight
शुक्लपक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्ल + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (शुक्लः पक्षः)
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद् (धातु) + ल्यप् (क्त्वार्थ)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having reached/approached)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as/just as)
चन्द्रकलाthe moon’s digit/crescent
चन्द्रकला:
Karta (Subject of simile/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र + कला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रस्य कला)
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa context; specific speaker not stated in snippet)
Visual Art Cues
Scene: The maiden’s serene growth is likened to the waxing crescent becoming fuller in the bright fortnight; the sky shows a rising moon above a quiet forest bower.
Characters & Entities
T
the maidenC
Candra (Moon)FAQs
Steady, gradual progress—like the waxing moon—reflects the Purāṇic ideal of patient growth under dharmic care.
No tīrtha is named in this verse; it is part of the broader Tīrthamāhātmya narrative of Adhyāya 144.
None.