Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

सोऽपि ब्राह्मणदायादः कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । यममाराधयामास मध्ये संस्थाप्य भक्तितः । पित्रा चोक्तेन मन्त्रेण तेनैव विधिपूर्वकम्

Transliteration

so'pi brāhmaṇadāyādaḥ kṛtvā prāsādamuttamam | yamamārādhayāmāsa madhye saṃsthāpya bhaktitaḥ | pitrā coktena mantreṇa tenaiva vidhipūrvakam

Translation

त्या ब्राह्मणाच्या वारसानेही उत्तम प्रासाद उभारून, त्याच्या मध्यभागी भक्तिभावाने यमदेवांची स्थापना केली आणि पित्याने सांगितलेल्या त्याच मंत्राने विधिपूर्वक आराधना केली.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: Emphasis/Addition (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also)

• ब्राह्मण-दायादः: the Brahmin's heir/son
• ब्राह्मण-दायादः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + दायाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्राह्मणस्य दायादः)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having done/made)

• प्रासादम्: a temple/mansion
• प्रासादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उत्तमम्: excellent, best
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying प्रासादम्)

• यमम्: Yama
• यमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आराधयामास: worshipped, propitiated
• आराधयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+राध् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; णिजन्त (causative)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• संस्थाप्य: having installed
• संस्थाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+स्था (धातु) → संस्थापय् (णिजन्त)
• Form: क्त्वान्त (gerund; -य suffix), पूर्वकालिक-क्रिया (having installed/placed)

• भक्तितः: with devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/manner/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); हेतौ (from/with devotion)

• पित्रा: by the father
• पित्रा: Karana/Karta (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• उक्तेन: spoken, prescribed
• उक्तेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त; क्त)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण (मन्त्रेण)

• मन्त्रेण: with the mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed, only
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• विधि-पूर्वकम्: according to proper procedure
• विधि-पूर्वकम्: Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial)

Speaker

Sūta (narrative continuation implied from prior verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The heir constructs a splendid temple, installs Yama in the central sanctum, and performs orderly worship with the inherited mantra; artisans, pillars, lamps, and offerings frame a consecration atmosphere.

Characters & Entities

• Yama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is sustained through lineage and correct practice—devotion plus proper ritual method (vidhi) makes worship stable and fruitful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The account belongs to Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the specific location is not named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Building a shrine (prāsāda), installing Yama’s image within, and worshipping with the father-taught mantra according to vidhi.