Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
एवं प्रवर्तमानस्य तस्य देवाः सवासवाः । वधार्थं मिलिताश्चक्रुः कथा दुःखसम न्विताः
Transliteration
evaṃ pravartamānasya tasya devāḥ savāsavāḥ | vadhārthaṃ militāścakruḥ kathā duḥkhasama nvitāḥ
Translation
तो असा उन्मत्तपणे वागत असता, इंद्रासह देव त्याच्या वधासाठी एकत्र जमले; आणि त्यांची चर्चा दुःखाने भरलेली होती।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय
प्रवर्तमानस्यof (him) who was acting/going on
प्रवर्तमानस्य:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeVerb
Rootप्र + वृत् (धातु) → प्रवर्तमान (कृदन्त, शतृ/वर्तमानकालिक)
Formकृदन्त (वर्तमानकालिक-कर्तरि शतृ); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; तस्य इत्यस्य विशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सवासवाःtogether with Vāsava (Indra)
सवासवाः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/सह) + वासव (प्रातिपदिक)
Formसमासः—अव्ययीभाव (वासवेन सह); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यस्य विशेषण
वधार्थम्for the purpose of slaying
वधार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमासः—चतुर्थी-तत्पुरुष (वधाय अर्थः = for killing); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म/प्रयोजन), एकवचन; प्रयोजनार्थे
मिलिताःhaving assembled
मिलिताः:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootमिल् (धातु) → मिलित (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यस्य विधेय
चक्रुःdid/made
चक्रुः:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
कथाःplans/counsels (lit. talks)
कथाः:
Karma (Object; what they made/arranged)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
दुःखसमन्विताःaccompanied by sorrow
दुःखसमन्विताः:
Karta (Qualifier of kathāḥ)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, क्त from अन्वि/अनु+इ)
Formसमासः—तत्पुरुष (दुःखेन समन्विताः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कथाः इत्यस्य विशेषण
Speaker
Sūta (continued narration)
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)
Visual Art Cues
Scene: Devas gathered in a solemn council, Indra at center with downcast gaze; their faces show grief and urgency; a celestial hall dimmed, weapons lowered, plans forming to slay Mahīṣa.
Characters & Entities
D
DevasŚ
Śakra (Indra)M
Mahiṣa (Mahīṣāsura)FAQs
Collective righteous resolve arises when suffering becomes widespread; dharma is protected through unity and purposeful action.
No tīrtha is identified in this verse.
None.