Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

ततः प्रोवाच तां देवीं कृतां जलिपुटः स्थितः । शापांतं कुरु मे साध्वि स्वगृहं येन याम्यहम्

tataḥ provāca tāṃ devīṃ kṛtāṃ jalipuṭaḥ sthitaḥ | śāpāṃtaṃ kuru me sādhvi svagṛhaṃ yena yāmyaham

तेव्हा तो हात जोडून उभा राहिला आणि त्या साध्वी देवीला म्हणाला—“हे साध्वी, माझ्या शापाचा अंत कर, ज्यामुळे मी माझ्या स्वगृहास जाऊ शकेन.”

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थे (then/thereupon)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
ताम्to her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
देवीम्the goddess/lady
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृताम्made/turned into (a form)
कृताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवीम्)
जलिपुटःJalipuṭa (proper name)
जलिपुटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जलिनः पुटः/जलिपुटः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्थितःstanding/present
स्थितः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (जलिपुटः)
शापान्तम्end of the curse
शापान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शापस्य अन्तः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुरुmake/do
कुरु:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेfor me / my
मे:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
साध्विO virtuous lady
साध्वि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
स्वगृहम्to (my) own home
स्वगृहम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (स्वं गृहं); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम; साधनार्थे (by which)
यामिI go
यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

Takṣaka (implied by narrative continuity)

Tirtha: Kedārāyatana

Type: temple

Scene: Takṣaka stands (or rises in semi-human form) with hands folded, head bowed, addressing the noble lady near the silent sanctum; the midnight lamps cast long shadows, emphasizing humility.

T
Takṣaka
C
curse (śāpa)
K
Kedārāyatana

FAQs

Humility and supplication (añjali) open the door to relief from suffering; dharma favors repentance over pride.

Kedārāyatana is the sacred setting where the request for śāpa-ending is made.

Añjali (folded-hands reverence) and petitioning the virtuous for śāpa-śānti are implied devotional acts.