Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

जगामान्यत्र सा साध्वी सम्यग्व्रतपरायणा । तीर्थ यात्रां प्रकुर्वाणा परिबभ्राम मेदिनीम्

Transliteration

jagāmānyatra sā sādhvī samyagvrataparāyaṇā | tīrtha yātrāṃ prakurvāṇā paribabhrāma medinīm

Translation

ती साध्वी, सम्यक् व्रतांमध्ये तत्पर, अन्यत्र निघून गेली; तीर्थयात्रा करीत करीत ती पृथ्वीवर परिभ्रमण करू लागली.

Word by Word

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Desha (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: ‘elsewhere’)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)

• साध्वी: the virtuous woman
• साध्वी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सम्यग्व्रतपरायणा: devoted to proper vows
• सम्यग्व्रतपरायणा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्यक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सम्यक् व्रते परायणा)

• तीर्थयात्राम्: a pilgrimage
• तीर्थयात्राम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (तीर्थस्य यात्रा)

• प्रकुर्वाणा: performing
• प्रकुर्वाणा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: वर्तमान-कर्तरि-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परिबभ्राम: wandered about
• परिबभ्राम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + भ्रम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मेदिनीम्: the earth
• मेदिनीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मेदिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya discourse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The virtuous woman pilgrim walks across varied landscapes—river fords, forest paths, distant temples—carrying minimal belongings, her posture calm and resolute, suggesting inner vow-power.

Characters & Entities

• sādhvī (virtuous woman)
• tīrtha-yātrā (pilgrimage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast vows and pilgrimage are dharmic remedies—movement toward tīrthas signifies seeking purification and divine shelter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises tīrtha-yātrā generally; no single named site appears in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-yātrā (pilgrimage) and vrata-niṣṭhā (commitment to vows) are highlighted as practices.