Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

एतस्मिन्नंतरे नागास्तथान्ये ये समागताः । रेवतीं ते समालोक्य तथारूपां भयान्विताम् । प्रोचुश्च किमिदं देवि तव वक्त्रे रुजास्पदम्

etasminnaṃtare nāgāstathānye ye samāgatāḥ | revatīṃ te samālokya tathārūpāṃ bhayānvitām | procuśca kimidaṃ devi tava vaktre rujāspadam

इतक्यात तिथे जमलेल्या इतर नागांनी रेवतीला त्या अवस्थेत आणि भयभीत झालेले पाहून विचारले, "हे देवी, तुझ्या तोंडावर ही वेदनादायक जखम कशामुळे झाली आहे?"

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
अन्तरेinterval/time
अन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
नागाःserpents (nāgas)
नागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connective/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यताबोधक (also/likewise)
अन्येother
अन्ये:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; विशेषणम् (नागाः इति विशेष्य)
येwho
ये:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
समागताःassembled/arrived
समागताः:
Karta (Subject predicate/कर्तृसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
रेवतीम्Revatī
रेवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरेवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया
तथा-रूपाम्in such a form
तथा-रूपाम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतथा (अव्यय) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; कर्मधारयः (तादृशी रूपा)
भय-अन्विताम्filled with fear
भय-अन्विताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (भयेन अन्विता)
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
किम्what
किम्:
Karma (Predicate object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; प्रश्नवाचक
इदम्this
इदम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; निर्देशवाचक
देविO goddess/lady
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (vocative); एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति; एकवचन (genitive: of you/your)
वक्त्रेin (your) face/mouth
वक्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
रुजा-आस्पदम्cause/seat of pain
रुजा-आस्पदम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeNoun
Rootरुज्/रुजा (प्रातिपदिक: pain) + आस्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; तत्पुरुषः (रुजायाः आस्पदम् = seat/cause of pain)

Nāgas (assembled serpents)

Type: kshetra

Scene: A group of nāgas gathers around Revatī, who appears frightened and altered; they lean in with anxious faces, hands raised in questioning gestures.

N
Nāgas
R
Revatī

FAQs

Suffering becomes a public moral inquiry—community attention can lead to confession, clarification, and eventual dharmic resolution.

Not specified in this particular verse.

None.