Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
तेऽपि सर्वे मुनिश्रेष्ठाः खेचरत्व समन्विताः । तपःशक्त्या यांति नानातीर्थेषु भक्तितः
Transliteration
te'pi sarve muniśreṣṭhāḥ khecaratva samanvitāḥ | tapaḥśaktyā yāṃti nānātīrtheṣu bhaktitaḥ
Translation
ते सर्व मुनिश्रेष्ठही—आकाशगमन-शक्तीने युक्त—तपःशक्तीच्या बळावर भक्तिभावाने नानातीर्थांना जातात.
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
मुनिश्रेष्ठाःbest of sages
मुनिश्रेष्ठाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मुनीनाम् श्रेष्ठाः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
खेचरत्वम्the state of moving in the sky (sky-going nature)
खेचरत्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootखेचर (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भाववाचक तद्धित (त्व)
समन्विताःendowed with, possessed of
समन्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + अन्वि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; धातु: अन्वि (अन्वये) उपसर्ग: सम्
तपःशक्त्याby the power of austerity
तपःशक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तपसः शक्तिः); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
यान्तिthey go
यान्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: या (गत्यर्थे)
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय; विविधत्ववाचक (various) — समासपूर्वपदवत् प्रयोगः
तीर्थेषुin (various) sacred places
तीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
भक्तितःout of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या हेतोः (from devotion/through devotion)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Radiant sages, light as wind, traverse the sky between rivers and shrines; below are forests, ghāṭas, and temple spires—an aerial map of sacred India.
Characters & Entities
M
MunisT
TīrthasFAQs
Pilgrimage is elevated by tapas and devotion; holy travel becomes a disciplined spiritual practice, not mere movement.
The verse speaks of “many tīrthas” in general; specific sites are not listed in this shloka.
General tīrtha-yātrā (pilgrimage) undertaken with bhakti, supported by tapas (austerity).