Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 100›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । एवं भुक्त्वा स विप्रर्षिर्वांछया राममंदिरे । दत्ताशीर्निर्गतः पश्चादामंत्र्य रघुनंदनम्

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ bhuktvā sa viprarṣirvāṃchayā rāmamaṃdire | dattāśīrnirgataḥ paścādāmaṃtrya raghunaṃdanam

Translation

सूत म्हणाले—राममंदिरात इच्छेप्रमाणे भोजन करून तो विप्रऋषी आशीर्वाद देऊन, रघुनंदन (श्रीराम) यांची रीतसर परवानगी घेऊन नंतर निघून गेला।

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having eaten’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
विप्रर्षिःthe brahmin sage
विप्रर्षिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास: ‘विप्रः ऋषिः’ = ब्राह्मण-ऋषि
वाञ्छयाby (his) wish/desire
वाञ्छया:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootवाञ्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
राममन्दिरेin Rama's temple
राममन्दिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘रामस्य मन्दिरम्’
दत्ताशीःhaving given a blessing
दत्ताशीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदत्त (√दा धातु; क्त) + आशीस्/आशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद/तत्पुरुष: ‘दत्ता आशीः’ = दी हुई आशीर्वाद (having given blessing)
निर्गतःwent out/departed
निर्गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + निर् (उपसर्ग)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘निर्गतः’ = बाहर गया
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (afterwards)
आमन्त्र्यhaving taken leave of/addressed
आमन्त्र्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√मन्त्र् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘having addressed/taken leave’
रघुनन्दनम्Raghunandana (Rama)
रघुनन्दनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरघु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘रघोः नन्दनः’ (Rama)
Speaker

Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: the sage rises after a satisfying meal in the Rāma temple, raises his hand in blessing, and departs as Rāma is respectfully saluted.

Characters & Entities
S
Sūta
V
Viprarṣi (Durvāsā context implied)
R
Rāma
R
Rāma-mandira

FAQs

Serving a holy guest at a sacred place culminates in āśīrvāda (blessings) and spiritual merit.

A Rāma-mandira (temple of Rāma) is explicitly mentioned as the setting within the Tīrthamāhātmya.

Atithi-sevā leading to blessings; the guest formally takes leave (āmantraṇa), reflecting proper social-ritual etiquette.

←Previous Verse
Next Verse→