Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72
Devanagari script
तेन रूपेण रूपी स पर्वतो मंदराचलः । किमर्थमागताः सर्वे मत्समीपं तदुच्यताम्
Transliteration
tena rūpeṇa rūpī sa parvato maṃdarācalaḥ | kimarthamāgatāḥ sarve matsamīpaṃ taducyatām
Translation
त्या रूपाने साकार झालेला मंदराचल पर्वत म्हणाला— “तुम्ही सर्वजण कोणत्या हेतूने माझ्या जवळ आला आहात? ते सांगावे.”
Word by Word
तेनby that / with that
तेन:
Karaṇa (Instrumental)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
रूपेणform/appearance
रूपेण:
Karaṇa (Instrumental)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन
रूपीform-bearing / embodied
रूपी:
Viśeṣaṇa (Qualifier of parvataḥ)
TypeAdjective
Rootरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
सःhe/that
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
पर्वतःthe mountain
पर्वतः:
Karta (Subject; apposition)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
मन्दराचलःMandara mountain
मन्दराचलः:
Karta (Subject; apposition/name)
TypeNoun
Rootमन्दर (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समास (मन्दरः अचलः इति)
किम्what
किम्:
Karma (Object; with artham)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
अर्थम्purpose/reason
अर्थम्:
Karma (Object; purpose)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजनवाचक
आगताःhave come
आगताः:
Karta (Predicate of sarve)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘आगताः’ = ‘have come’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण
मत्समीपम्near me / to my presence
मत्समीपम्:
Gati/Karma (Goal; to my vicinity)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी/सम्बन्ध) + समीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम समीपम्)
तत्that
तत्:
Karma (Object; ‘that’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
उच्यताम्let it be stated / tell (me)
उच्यताम्:
Kriyā (Main verb; passive imperative)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (let it be said)
Speaker
Mandarācala (Mandara Mountain)
Visual Art Cues
Scene: Mandarācala appears ‘embodied’—a mountain with a divine visage—asking the assembled devas and asuras their purpose; the crowd’s posture shows petition and urgency.
Characters & Entities
M
MandarācalaFAQs
Dharmic action begins with clear intention; purpose (artha) is explicitly asked and clarified.
The Kedāra Khaṇḍa milieu (Himalayan sacred sphere); the verse centers on Mandarācala as a revered mountain.
None.