Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

महदाश्चर्य संभूतं सर्वेषां प्राणिनामिह । कृतं च तव पुत्रेण स्वर्गद्वारमपावृताम्

Transliteration

mahadāścarya saṃbhūtaṃ sarveṣāṃ prāṇināmiha | kṛtaṃ ca tava putreṇa svargadvāramapāvṛtām

Translation

इथे सर्व प्राण्यांसाठी मोठे आश्चर्य घडले आहे; हे देवेश! तुझ्या पुत्राने स्वर्गाचे द्वार उघडले आहे.

Word by Word

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (आश्चर्यस्य)

• आश्चर्यम्: wonder; marvel
• आश्चर्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• संभूतम्: arisen; occurred
• संभूतम्: Kriya-visheshana/Predicate (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (आश्चर्यस्य)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी (6th case), बहुवचनम्; विशेषणम्

• प्राणिनाम्: of living beings
• प्राणिनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, षष्ठी, बहुवचनम्

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb)

• कृतम्: done; made
• कृतम्: Kriya/Predicate (क्रिया-भाव)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मणि-भावः (done)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचनम्

• पुत्रेण: by (your) son
• पुत्रेण: Kartr-karana/Agent-instrument (कर्ता-हेतु)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्

• स्वर्ग-द्वारम्: the gate of heaven
• स्वर्ग-द्वारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य द्वारम्)

• अपावृताम्: opened; unbarred
• अपावृताम्: Karma-visheshana (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अप + आवृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (द्वारम् इति नपुंसकं, परं पाठभेद/लिङ्गव्यत्ययः सम्भवः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Characters & Entities

• Śiva (implied by address)
• Kumāra/Skanda (tava putra)
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can uplift all beings; the presence of Kumāra/Skanda is portrayed as powerfully salvific.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The miracle is narrated within Kedāra-khaṇḍa, reinforcing Kedāra’s sacred atmosphere where extraordinary merit is accessible.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the emphasis is on the miraculous effect of Kumāra’s agency and presence.