Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

तथान्ये लोकपाः सर्वे यथाशक्त्या फलप्रदाः । यज्ञाध्ययनदानाद्यैः परितुष्टाश्च शंकर

Transliteration

tathānye lokapāḥ sarve yathāśaktyā phalapradāḥ | yajñādhyayanadānādyaiḥ parituṣṭāśca śaṃkara

Translation

तसेच इतर सर्व लोकपालही आपल्या शक्तीनुसार फळ देतात; हे शंकर, यज्ञ, वेदाध्ययन, दान इत्यादींनी ते संतुष्ट होतात.

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• अन्ये: other
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• लोकपाः: guardians of the worlds
• लोकपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोकपाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• यथा-शक्त्या: according to (one's) ability
• यथा-शक्त्या: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; समस्तपदम् अव्ययवत्; अर्थः—शक्त्यानुसारम् (according to ability)

• फल-प्रदाः: granting results
• फल-प्रदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (फलम् प्रददाति इति) विशेषणम्

• यज्ञ-अध्ययन-दान-आद्यैः: by sacrifices, study, gifts, etc.
• यज्ञ-अध्ययन-दान-आद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग-समाहारः, तृतीया, बहुवचनम्; समासः—यज्ञं च अध्ययनं च दानं च आदीनि च

• परितुष्टाः: fully pleased
• परितुष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), पुल्लिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• शंकर: O Śaṅkara
• शंकर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, संबोधन, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A dharmic tableau: offerings into a small sacred fire, a sage reciting from palm-leaf manuscripts, and a donor giving alms; above, the lokapālas are envisioned as guardians receiving satisfaction and granting fruits.

Characters & Entities

• Lokapāla
• Śaṅkara
• Yajña
• Adhyayana
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-practices like sacrifice, study, and charity harmonize cosmic order and invite supportive results from divine guardians.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits in Kedāra-khaṇḍa’s Kedāra context, where such dharmas are framed as ideal for pilgrims in the sacred terrain.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña (sacrifice), adhyayana (scriptural study), and dāna (charity) are named as pleasing acts.