Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
दक्षिणेन करेणास्याश्छेत्तुमैच्छत नासिकाम् । विस्फुरंती ततो मौर्वी मंदमाह घटोत्कचम्
Transliteration
dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām | visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam
Translation
उजव्या हाताने तिचे नाक कापण्याची त्याची इच्छा होती. तेव्हा थरथरणाऱ्या मौर्वीने घटोत्कचाला हळूच म्हटले.
Word by Word
दक्षिणेनwith the right
दक्षिणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Instrumental singular (with the right)
करेणwith the hand
करेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Instrumental singular
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Genitive singular
छेत्तुम्to cut off
छेत्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootछेत्तुम् (कृदन्त; √छिद् (छेदने); तुमुन्)
Formतुमुनन्तम्; Infinitive (to cut off)
ऐच्छतdesired, attempted
ऐच्छत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (इच्छायाम्) (धातु)
Formलङ्-लकारः (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Imperfect, 3rd person singular
नासिकाम्nose
नासिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनासिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular
विस्फुरन्तीtrembling, quivering
विस्फुरन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्फुरन्ती (कृदन्त; √स्फुर् (स्फुरणे) + वि-; शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Present active participle
ततःthen
ततः:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम्; Adverb (then)
मौर्वीMaurvī
मौर्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमौर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative singular
मन्दम्softly
मन्दम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया; Adverbial accusative (gently/softly)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (वचने) (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Perfect, 3rd person singular
घटोत्कचम्Ghaṭotkaca
घटोत्कचम्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघटोत्कच (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular (addressed person)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Knife poised to cut; the subdued Maurvī trembles and speaks softly to Ghaṭotkaca, eyes wide, hands in a half-gesture of appeal.
Characters & Entities
M
MaurvīG
GhaṭotkacaFAQs
When pride collapses, humility and surrender arise—often at the edge of consequence.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.