Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

यत्त्वहं धर्मवर्णाणं गत्वा याचे ह मेदिनीम् । अर्पयत्येव स च मे याचितो न पुनः परः

yattvahaṃ dharmavarṇāṇaṃ gatvā yāce ha medinīm | arpayatyeva sa ca me yācito na punaḥ paraḥ

जर मी त्या धर्मात्मा नृपाकडे जाऊन भूमी मागितली, तर मागितल्यावर तो निश्चयच मला ती अर्पण करील; पुढे तो नकार देणार नाही.

यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मवर्णानम्Dharma-varṇa (a person named Dharmavarṇa)
धर्मवर्णानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म + वर्णान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य वर्णः)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
याचेI request, I beg
याचे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद
indeed
:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
मेदिनीम्the earth, land
मेदिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अर्पयतिhe gives, hands over
अर्पयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्पय् (धातु; णिजन्त)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
एवcertainly, indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (restrictive/emphatic)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
याचितःrequested, asked
याचितः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)
परःanother, different
परः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Nārada

Type: kshetra

Scene: Nārada approaching a righteous ruler with humility, requesting land for a sacred purpose; the king’s open-handed gesture indicates willing donation.

N
Nārada
D
Dharma-varṇāṇa (righteous ruler)
M
Medinī (land/earth)

FAQs

A dharmic ruler supports sacred causes; land offered for holy purposes becomes a righteous act.

The developing sacred “sthāna” in the Mahī region, for which land is to be secured.

Implicitly, bhūmi-dāna (granting land) as support for a holy foundation; no detailed rite is given.