Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

नारद उवाच । ततस्त्वहं चिंतयामि कथं स्थानमिदं भवेत् । ममायत्तं यतो राज्ञां भूमिरेषा सदा वशे

nārada uvāca | tatastvahaṃ ciṃtayāmi kathaṃ sthānamidaṃ bhavet | mamāyattaṃ yato rājñāṃ bhūmireṣā sadā vaśe

नारद म्हणाले—मग मी विचार करू लागलो की हे स्थान पवित्र प्रतिष्ठान कसे होईल? कारण ही भूमी माझ्या अधीन आहे आणि राजेही सदैव माझ्या प्रभावाने वश राहतात.

नारदःNarada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (temporal/sequential adverb)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम-पुरुषार्थ, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
चिन्तयामिI think, I consider
चिन्तयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
स्थानम्place, position
स्थानम्:
Karma/Pratipādya (Object/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
भवेत्might be, could become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ममof me, my
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
आयत्तम्dependent (on), under control
आयत्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयत्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formभूतकृदन्त/विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; ‘आ + यम्’ (to depend) अर्थे
यतःbecause, since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेतुवाचक/सम्बन्धवाचक (causal/relative adverb)
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
भूमिःland, earth
भूमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
एषाthis (f.)
एषा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
वशेin (their) control, under sway
वशे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

Nārada

Type: kshetra

Scene: Nārada in contemplation, seated near a prospective sacred tract, mentally mapping how the land can become a recognized holy establishment; distant silhouettes of kings/courtiers symbolizing worldly power under spiritual influence.

N
Nārada
R
Rājānaḥ (kings)
B
Bhūmi (land)

FAQs

Creating enduring sacred institutions requires thoughtful dharmic planning, not only emotion.

The same locale being developed into a “sthāna” in the Mahī riverbank/confluence setting.

None; it introduces the practical question of establishing a sacred site.