Adhyaya 35

Verse 1

नारद उवाच । कुमारेण स्थापितोऽत्र कुमारेशस्ततः सुराः । प्रणम्य गुहमूचुश्च प्रबद्धकरसंपुटाः

नारद म्हणाले—येथे कुमार (स्कंद) यांनी कुमारेशाची स्थापना केली. मग देवांनी हात जोडून, प्रणाम करून, गुह (स्कंद) यांस निवेदन केले.

Verse 2

किंचिद्विज्ञापयष्यामो वयं त्वां श्रृणु तत्त्वतः । पूर्वप्रसिद्ध आचारः प्रोच्यते जयिनामयम्

आम्ही आपल्याला काही निवेदन करीत आहोत—ते तत्त्वतः ऐका. हा प्राचीन व प्रसिद्ध आचार आहे, जो विजय इच्छिणाऱ्यांसाठी सांगितला आहे.

Verse 3

जयंति ये रणे शत्रूंस्तैः कार्यः स्तंभचिह्नकः । तस्मात्तव जयोद्द्योतनिमित्तं स्तंममुत्तमम्

जे रणांगणात शत्रूंवर जय मिळवितात, त्यांनी विजयचिन्हरूप स्तंभ उभारावा. म्हणून तुमच्या जयघोषासाठी हा उत्तम विजयस्तंभ उभारूया.

Verse 4

नक्षिपाम वयं यावत्त्मनुज्ञातुमर्हसि । विश्वकर्मकृतं यच्च तृतीयं लिंगमुत्तमम्

आपण आज्ञा दिल्यावरच आम्ही हे येथे स्थापू—आणि विश्वकर्म्याने घडविलेले ते उत्तम तृतीय लिंगही सोबत.

Verse 5

तस्य स्तंभाग्रतसतं च संस्थापय शिवात्मज । एवमुक्ते सुरैः स्कन्दस्ततेत्याह महामनाः

हे शिवपुत्रा, त्या स्तंभावरच्या अग्रभागी शंभर चिन्हे स्थाप. देवांनी असे सांगितल्यावर महात्मा स्कंद म्हणाला—“तथास्तु।”

Verse 6

ततो हृष्टाः सुरगणाः शक्राद्याः स्तंभमुत्तमम् । जांबूनदमयं शुभ्रं रणभूमौ विनिक्षिपुः

त्यानंतर शक्रादि सुरगण आनंदित होऊन रणभूमीवर जांबूनद सुवर्णाचा, उज्ज्वल असा उत्तम स्तंभ ठेवू लागले।

Verse 7

परितः स्थंडिलं दिक्षु सर्वरत्नमयं तु ते । तत्र हृष्टाश्चाप्सरसो ननृतुर्दशधा शुभाः

चहूबाजूंनी सर्व दिशांत त्यांनी सर्वरत्नांनी अलंकृत पवित्र स्थंडिल तयार केले. तेथे शुभ अप्सरा हर्षाने दशधा नृत्य करू लागल्या.

Verse 8

मातरो मंगलान्यस्य जगुः स्कन्दस्य नंदिताः । इंद्राद्या ननृतुस्तत्र स्वयं विष्णुश्च वादकः

स्कंदासाठी आनंदित झालेल्या मातृकांनी मंगलगीते गायिली. तेथे इंद्रादि नाचले आणि स्वयं विष्णू वादक झाला.

Verse 9

पेतुः खात्पुष्पवर्षाणि देववाद्यानि सस्वनुः । एवं स्तंभं समारोप्य जयाख्यं विश्वनंदकः

आकाशातून पुष्पवृष्टी झाली आणि देववाद्यांचा निनाद झाला. अशा रीतीने ‘जय’ नावाचा स्तंभ उभारून विश्वनंदक स्कंद (पुढे निघाला)।

Verse 10

स्तम्भेश्वरस्ततो देवः स्थापितस्त्र्यक्षसूनुना । विरिंचिप्रमुखैर्देवैर्जातानन्दैः समं तदा

त्यानंतर त्रिनेत्रधारी शिवाच्या पुत्राने स्तंभेश्वर देवाची स्थापना केली; आणि विरिंची (ब्रह्मा) प्रमुख देवगण त्या वेळी एकत्र आनंदित झाले।

Verse 11

हरिहरादित्युक्तैस्तैः सेन्द्रैर्मुनिगणैरपि । तस्यैव पश्चिमे भागे शक्त्यग्रेण महात्मना

हरि, हर आणि आदित्य म्हणून कथिलेल्या त्या देवांसह, इंद्र व मुनिगणांसहित—त्याच स्थानाच्या पश्चिम भागात—महात्म्याने शक्ती (भाला) अग्रभागी धरून (पुढील कृत्ये केली)।

Verse 12

गुहेन निर्मितः कूपो गंगा तत्र तलोद्भवा । माघस्य च चतुर्दश्यां कृष्णायां पितृतर्पणम्

गुह (स्कंद) यांनी तेथे एक कूप निर्माण केला आणि त्याच्या तळातून गंगा प्रकट झाली। तसेच माघ महिन्याच्या कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला तेथे पितृतर्पण करावे।

Verse 13

कूपे स्नानं नरः कृत्वा भक्त्या यः पांडुनंदन । गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं तत्फलं लभते स्फुटम्

हे पांडुनंदना! जो मनुष्य भक्तिभावाने त्या कूपात स्नान करतो, तो गयाश्राद्धाने जे पुण्य मिळते त्याच फलास निश्चयाने प्राप्त होतो।

Verse 14

स्तंभेश्वरं ततो देवं गन्धपुष्पैः प्रपूजयेत् । वाजपेयफलं प्राप्य मोदते रुद्रसद्मानि

त्यानंतर स्तंभेश्वर देवाची गंध व पुष्पांनी विधिवत पूजा करावी। वाजपेय यज्ञाचे फल प्राप्त करून तो रुद्राच्या धामांत आनंदित होतो।

Verse 15

पौर्णमास्याममावास्यां महीसागरसंगमे । श्राद्धं कृत्वा च योऽभ्यर्च्चेंत्स्तंभेश्वरमकल्मषः

पौर्णिमा किंवा अमावास्येला मही नदी व सागर यांच्या संगमावर जो श्राद्ध करून मग स्तंभेश्वराचे पूजन करतो, तो निष्कलंक होतो।

Verse 16

पितरस्तस्य तृप्यंति तृप्ता यच्छंति चाशिषः । स भित्त्वा सर्वपापानि रुद्रलोके महीयते

त्याचे पितर तृप्त होतात; तृप्त होऊन त्याला आशीर्वाद देतात. तो सर्व पापे नष्ट करून रुद्रलोकी मान पावतो।

Verse 17

इत्याह भगवान्रुद्रः स्कन्दस्य प्रीतये पुरा । एवमेव चतुर्थं च स्थापितं लिंगमुत्तमम्

अशा प्रकारे भगवान रुद्रांनी पूर्वी स्कंदाच्या प्रीत्यासाठी सांगितले. याच रीतीने चौथे उत्तम लिंगही स्थापित झाले.

Verse 18

प्रणेमुर्देवताः सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः

सर्व देवतांनी प्रणाम केला आणि ते ‘साधु साधु’ असे म्हणू लागले।