Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
आयांतीं तां विलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः । गजरूपी महांश्चैव संहारांभोधिविक्रमः
Transliteration
āyāṃtīṃ tāṃ vilokyātha surasenāṃ gajāsuraḥ | gajarūpī mahāṃścaiva saṃhārāṃbhodhivikramaḥ
Translation
येणारी सुरसेना पाहताच गजासुर—महान, गजरूपी आणि संहारसमुद्रासारखा पराक्रमी—समोर धावून आला।
Word by Word
आयान्तीम्coming, approaching
आयान्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + या (धातु) → आयान्त (कृदन्त; शतृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ)
ताम्her/that (army)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बोधनार्थक (particle: then/now)
सुर-सेनाम्the army of the gods
सुर-सेनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां सेना)
गजासुरःGajāsura (the elephant-demon)
गजासुरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (गजः इव असुरः/गज-नामकः असुरः)
गज-रूपीhaving an elephant form
गज-रूपी:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (गजरूपः अस्य)
महान्great, huge
महान्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle: indeed)
संहार-अम्भोधि-विक्रमःone whose prowess is like an ocean of destruction
संहार-अम्भोधि-विक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंहार (प्रातिपदिक) + अम्भोधि (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (संहारः अम्भोधिरिव विक्रमो यस्य सः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Characters & Entities
G
GajāsuraS
Sura-senā (Deva army)FAQs
The forces of adharma rise to oppose divine order, setting the stage for dharma’s decisive victory.
No tīrtha is named in this verse; it introduces the antagonist in the battle narrative.
None.