Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी याननिनादनादिता । सितोन्नतध्वजपटकोटिमंडिता बभूव सा दितिसुतोकवर्धिनी

Transliteration

śatakratoramaranikāyapālitā patākinī yānaninādanāditā | sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṃḍitā babhūva sā ditisutokavardhinī

Translation

शतक्रतु (इंद्र) यांच्या देवगणांनी रक्षित अशी ती पताकायुक्त सेना रथांच्या निनादाने गजरू लागली; उंच शुभ्र ध्वज-पटांच्या कोटींनी अलंकृत होऊन ती दितीपुत्रांचा भय व क्लेश वाढविणारी ठरली।

Word by Word

• शतक्रतोः: of Śatakratu (Indra)
• शतक्रतोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• अमर-निकाय-पालितā: protected by the host of immortals
• अमर-निकाय-पालितā: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + निकाय (प्रातिपदिक) + पालित (कृदन्त; √पाल् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (अमरनिकायेन/अमरनिकायस्य पालिता)

• पताकिनी: bannered, bearing flags
• पताकिनी: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पताकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्/इन्-प्रत्ययान्त (पताका अस्याः अस्ति)

• यान-निनादन-आदिता: filled with the rumbling sound of vehicles
• यान-निनादन-आदिता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यान (प्रातिपदिक) + निनादन (प्रातिपदिक) + आदित (कृदन्त; √अद्/√आद् धातु, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (याननिनादेन आदिता = आक्रान्ता/व्याप्ता)

• सित-उन्नत-ध्वज-पट-कोटि-मण्डिता: adorned with rows of white, lofty flag-cloths
• सित-उन्नत-ध्वज-पट-कोटि-मण्डिता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + उन्नत (कृदन्त; √उन्नम्) + ध्वज (प्रातिपदिक) + पट (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त; √मण्ड्/√मण्डि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषसमासः (सितैः उन्नतैः ध्वजपटकोटिभिः मण्डिता)

• बभूव: became/was
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सा: she/that (army)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• दिति-सुत-ओक-वर्धिनी: increasing the abode/strength of Diti’s sons (demons)
• दिति-सुत-ओक-वर्धिनी: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिति (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक) + ओक (प्रातिपदिक) + वर्धिनी (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृध्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दितिसुतानाम् ओकं/गृहं वर्धयति इति)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A vast deva-host protected by Indra’s divine retinues advances; the air shakes with chariot thunder; countless tall white flags and streamers create a luminous canopy; Daityas are struck with dread.

Characters & Entities

• Indra (Śatakratu)
• Amaras (Devas)
• Diti
• Daityas (Diti-sutas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When divine order mobilizes, adharma loses courage; righteousness itself becomes a force that dispels hostile power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse focuses on the splendor of the deva-host.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.