Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

बाणवृष्टिभिरुग्राभिर्यमो ग्रसनमर्दयत् । कृतांतशरवृष्टीनां संततीः प्रतिसर्पतीः । चिच्छेद शरवर्षेण ग्रसनो दानवेश्वरः

Transliteration

bāṇavṛṣṭibhirugrābhiryamo grasanamardayat | kṛtāṃtaśaravṛṣṭīnāṃ saṃtatīḥ pratisarpatīḥ | ciccheda śaravarṣeṇa grasano dānaveśvaraḥ

Translation

उग्र बाणवृष्टींनी यमाने ग्रसनाला पीडिले. पण दानवेश्वर ग्रसनाने आपल्या शरवर्षाने कृतांताच्या बाणांच्या पुढे सरकणाऱ्या अखंड धारांना छेदून टाकले।

Word by Word

• बाणवृष्टिभिः: with showers of arrows
• बाणवृष्टिभिः: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: बाण + वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बाणानां वृष्टिः)

• उग्राभिः: fierce
• उग्राभिः: Karana (Instrument qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; विशेषण (बाणवृष्टिभिः)

• यमः: Yama
• यमः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• ग्रसनम्: Grasana
• ग्रसनम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: ग्रसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• अर्दयत्: pained/crushed
• अर्दयत्: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: अर्द् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• कृतान्तशरवृष्टीनाम्: of Yama's arrow-showers
• कृतान्तशरवृष्टीनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: कृतान्त + शर + वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (कृतान्तस्य शराणां वृष्टयः)

• संततीः: streams/series
• संततीः: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: संतति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन

• प्रतिसर्पतीः: advancing/creeping forward
• प्रतिसर्पतीः: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रति + सृप् (धातु) → प्रतिसर्पत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; विशेषण (संततीः)

• चिच्छेद: cut asunder
• चिच्छेद: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• शरवर्षेण: with a rain of arrows
• शरवर्षेण: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: शर + वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शराणां वर्षम्)

• ग्रसनः: Grasana
• ग्रसनः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: ग्रसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• दानवेश्वरः: lord of the Dānavas
• दानवेश्वरः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: दानव + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् ईश्वरः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Visual Art Cues

Scene: Yama unleashes a fierce arrow-shower; Grasana answers with an even denser rain that slices apart the oncoming stream, creating a visual of arrows being severed midair.

Characters & Entities

• Yama
• Kṛtānta
• Grasana
• Dānava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Death (Kṛtānta) is inevitable, yet the narrative shows beings resisting consequence—an allegory for how ego struggles against cosmic law, until dharma prevails.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the focus is the confrontation between Yama and the dānava leader.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.