Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21
Devanagari script
कृशाश्वस्य च द्वे भार्ये अर्चिश्च दिषणा तथा । अस्त्रगामो ययोः पुत्रः ससंहारः प्रकीर्तितः
Transliteration
kṛśāśvasya ca dve bhārye arciśca diṣaṇā tathā | astragāmo yayoḥ putraḥ sasaṃhāraḥ prakīrtitaḥ
Translation
कृशाश्वाच्या दोन भार्या होत्या—अर्चिस आणि दिषणा। त्या दोघींचा पुत्र अस्त्रगाम, जो ‘ससंहार’ या नावाने प्रसिद्ध आहे।
Word by Word
कृशाश्वस्यof Kṛśāśva
कृशाश्वस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृशाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Kṛśāśva'
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन — numeral adjective qualifying भार्ये
भार्येwives
भार्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन — 'two wives'
अर्चिःArci
अर्चिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — proper name
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
दिषणाDiṣaṇā
दिषणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिषणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — proper name
तथाalso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb: likewise/also)
अस्त्रगामःAstragāma (name)
अस्त्रगामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्त्र + गाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष (अस्त्राणि गच्छति/अस्त्रैः गच्छति इति) — proper name
ययोःof those two
ययोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन — 'of whom (two)'
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'son'
ससंहारःSasaṃhāra (name)
ससंहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस + संहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — proper name/epithet
प्रकीर्तितःis proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'is proclaimed/said'
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), as narrator to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Kṛśāśva with two consorts Arcis and Diṣaṇā in an āśrama setting; the child Astragāma/Sasaṃhāra is depicted with symbolic astras (not violent—iconic emblems).
Characters & Entities
K
KṛśāśvaA
ArcisD
DiṣaṇāA
AstragāmaS
SasaṃhāraFAQs
It continues the Purāṇic method of preserving dharma through lineage-memory and named transmission of sacred roles.
No holy site is referenced.
None.