Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 6›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

Devanagari script

इत्थं तास्तद्गुणग्रामं वर्णयंत्यः पदेपदे । कालं विनोदयंति स्म अंतःपुरचराः स्त्रियः

Transliteration

itthaṃ tāstadguṇagrāmaṃ varṇayaṃtyaḥ padepade | kālaṃ vinodayaṃti sma aṃtaḥpuracarāḥ striyaḥ

Translation

अशा रीतीने अंतःपुरातील स्त्रिया पावलोपावली त्याच्या गुणसमूहाचे वर्णन करीत, मधुर संभाषणात काळ घालवीत असत।

Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: thus/in this manner)
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (guṇagrāmam qualifies)
गुणग्रामम्collection of virtues
गुणग्रामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गुणानां ग्रामः = समूहः)
वर्णयन्त्यःdescribing
वर्णयन्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु; वर्णयति)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष? (finite not here) — शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; परस्मैपद-धात्वर्थ
पदेin (each) step/word
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पदेat every step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (idiom: pade pade)
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विनोदयन्तिthey amuse (themselves), pass (time)
विनोदयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + नुद् (धातु; विनोदयति)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
स्मindeed/used to
स्म:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; स्म-निपात (past/continuative marker with present)
अन्तःपुरचराःwomen of the inner palace (harem-dwellers)
अन्तःपुरचराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक) + चर (चर् धातु, अ-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (अन्तःपुरे चराः)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Kāśī narrative voice (Uttarārdha context; traditionally Skanda addressing Agastya in Kāśī-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Women of the inner palace gathered in small groups, animated yet refined, narrating the virtues of the brāhmaṇa; a sense of cultured leisure and moral admiration.

FAQs

Virtue naturally becomes worthy of remembrance and discourse; good qualities spread through society by praise and recollection.

The broader Kāśī-khaṇḍa frame concerns Kāśī, though this verse is narrative and does not name a tīrtha.

None.

←Previous Verse
Next Verse→