Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

पंचचूडाह्रदे स्नात्वा ज्येष्ठस्थानं ततोर्चयेत् । चतुःसमुद्रकूपे तु स्नात्वा देवं समर्चयेत्

paṃcacūḍāhrade snātvā jyeṣṭhasthānaṃ tatorcayet | catuḥsamudrakūpe tu snātvā devaṃ samarcayet

पंचचूडा ह्रदात स्नान करून मग ज्येष्ठस्थानाचे पूजन करावे। आणि चतुःसमुद्र नावाच्या कूपात स्नान करून विधिपूर्वक देवाचे अर्चन करावे।

पंचचूडाह्रदेin the Pañcacūḍā lake
पंचचूडाह्रदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चचूडा + ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पञ्चचूडायाः ह्रदः)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having bathed’
ज्येष्ठस्थानम्the Jyeṣṭhasthāna (chief shrine/place)
ज्येष्ठस्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (ज्येष्ठं स्थानम्)
ततःthen
ततः:
Kriya (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then/thereafter)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चतुःसमुद्रकूपेin the Catuḥsamudra well
चतुःसमुद्रकूपे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुः + समुद्र + कूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (चतुःसमुद्राणां कूपः)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (but/indeed)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
देवम्the deity
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समर्चयेत्should worship duly
समर्चयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Pañcacūḍā-hrada; Catuḥsamudra-kūpa

Type: kund

Scene: A pilgrim at dawn bathes in a lotus-edged lake, then proceeds with folded hands to a shrine named Jyeṣṭhasthāna; next he draws water from an ancient well called ‘Four-Oceans’ and offers it in worship to the Deva.

P
Pañcacūḍā Hrada
J
Jyeṣṭhasthāna
C
Catuḥsamudra Kūpa

FAQs

Kāśī’s sacred geography is traversed through disciplined sequence: snāna purifies, and arcana seals devotion through worship.

Pañcacūḍā hrada, Jyeṣṭhasthāna, and the Catuḥsamudra kūpa within the Kāśī-kṣetra.

Bathe at Pañcacūḍā hrada and worship Jyeṣṭhasthāna; bathe at Catuḥsamudra well and worship the deity.