Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

Devanagari script

श्रद्धापूर्वमिमा यात्रा कर्तव्याः क्षेत्रवासिभिः । पर्वस्वपि विशेषेण कार्या यात्राश्च सर्वतः

Transliteration

śraddhāpūrvamimā yātrā kartavyāḥ kṣetravāsibhiḥ | parvasvapi viśeṣeṇa kāryā yātrāśca sarvataḥ

Translation

या यात्रा क्षेत्रवासीयांनी श्रद्धापूर्वक कराव्यात; आणि पर्वकाळी विशेषतः सर्वत्र यात्रा कराव्यात।

Word by Word

• श्रद्धापूर्वम्: with faith
• श्रद्धापूर्वम्: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रद्धा-पूर्व (प्रातिपदिक; श्रद्धा + पूर्व)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverb: with faith beforehand/faithfully)

• इमाः: these
• इमाः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; ‘यात्राः’ इत्यस्य विशेषणम्

• यात्राः: pilgrimages
• यात्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• कर्तव्याः: are to be performed
• कर्तव्याः: Kriya (Obligation/predicative)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative: to be done); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘यात्राः’ इत्यस्य विधेयम्

• क्षेत्रवासिभिः: by the residents of the sacred area
• क्षेत्रवासिभिः: Karana (Agent-instrument in passive/कर्तृकरणभाव)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र-वासिन् (प्रातिपदिक; क्षेत्र + वासिन्)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षेत्रे वासिनः)

• पर्वसु: on festivals
• पर्वसु: Adhikarana (Time locus/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-शब्दः (also/even)

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Sambandha (Adverbial manner/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (especially)

• कार्या: should be done
• कार्या: Kriya (Obligation/predicative)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यात्रा’ इत्यस्य विधेयम्

• यात्रा: pilgrimage
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• सर्वतः: everywhere
• सर्वतः: Adhikarana (Adverbial locus/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (everywhere)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī kṣetra-yātrā (collective)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kāśī residents, with families, move in a festival-time yātrā through lanes and ghats, stopping at multiple shrines; banners, lamps, and crowds mark the parvan day.

Characters & Entities

• Kṣetra (Kāśī)
• Kṣetravāsins (residents)
• Parva (festival days)
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

For residents of a holy land, devotion is sustained through regular, faith-filled pilgrimage—intensified on sacred festival days.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī as a whole kṣetra—its many shrines and routes—presented as a living sacred landscape for continual yātrā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kṣetravāsins should perform the prescribed yātrās with śraddhā, particularly on parva (festival) days, covering the sacred area broadly.