Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः । अपि कार्पटिकांतस्थः स रुद्धो मार्गरोधिभिः

madhye mārgaṃ sa gacchanvai lakṣitastu sakāṃcanaḥ | api kārpaṭikāṃtasthaḥ sa ruddho mārgarodhibhiḥ

वाटेवरून जात असताना त्याच्याकडे सुवर्ण असल्याचे लक्षात आले; जरी तो एका भिक्षूच्या निवासाजवळ होता, तरीही लुटारूंनी त्याला अडवले.

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; स्थानवाचक
मार्गम्the road/way
मार्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गच्छन्going
गच्छन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
लक्षितःnoticed/recognized
लक्षितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
तुbut
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय/विरोधार्थक (adversative particle)
सकाञ्चनःwith gold / possessing gold
सकाञ्चनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + काञ्चन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘काञ्चनसहितः’ (with gold) इति विशेषण
अपिalso/even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
कार्पटिकान्तस्थःstanding among the rogues/beggars
कार्पटिकान्तस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकार्पटिक + अन्त + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कार्पटिकानाम् अन्ते स्थितः’ (standing among/at the end of the rogues) इति विशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुद्धःblocked/stopped
रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
मार्गरोधिभिःby the road-blockers
मार्गरोधिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमार्ग + रोधिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मार्गं रुणद्धि’ इति रोधिन् (blocker)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Listener: Śaunaka and sages

Scene: On a dusty road, the traveler is spotted with a glint of gold; bandits emerge to block the path near a humble mendicant’s hut, creating a tense standoff.

H
Highwaymen (mārgarodhī)
K
Kāśī (context)

FAQs

Attachment to wealth draws danger; once removed from the sheltering aura of dharma and sacred space, one becomes vulnerable to harm.

Kāśī is glorified by contrast: outside Kāśī, the traveller meets peril and obstruction.

None; it is a narrative depiction of karmic vulnerability tied to wealth and displacement.