Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 290

Devanagari script

महापापानि पापानि ज्ञाताज्ञातानि भूरिशः । उपपापानि पापानि मनोवाक्कायजान्यपि

Transliteration

mahāpāpāni pāpāni jñātājñātāni bhūriśaḥ | upapāpāni pāpāni manovākkāyajānyapi

Translation

महापाप व सामान्य पाप—जाणून-अजाणून, असंख्य प्रकारे—तसेच उपपाप, आणि मन-वाणी-काया यांपासून उत्पन्न पापही (सर्व येथे अंतर्भूत आहेत)।

Word by Word

• महापापानि: great sins
• महापापानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; कर्मधारयः (महानि पापानि)

• पापानि: sins
• पापानि: Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; पूर्वपदस्य अनुवाद/अनुकरण (apposition)

• ज्ञाताज्ञातानि: known and unknown
• ज्ञाताज्ञातानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ज्ञा) + अज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ज्ञा)
• Form: द्वन्द्व-समासः (ज्ञात+अज्ञात); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘पापानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• भूरिशः: in abundance, many times
• भूरिशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• उपपापानि: secondary/minor sins
• उपपापानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उप (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (उप-पाप = गौण/अनुषङ्गिक पाप)

• पापानि: sins
• पापानि: Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समानाधिकरणम्

• मनः: mind
• मनः: Compound-member (Samasa-anga/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासाङ्ग (compound member)

• वाक्: speech
• वाक्: Compound-member (Samasa-anga/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासाङ्ग

• कायजानि: born of the body
• कायजानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काय (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (कायात् जातानि); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘पापानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• अपि: also
• अपि: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपातः (also/even)

Speaker

Unspecified in snippet (catalog-style doctrinal narration within Kāśī Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (implied remedial field)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya (broader frame)

Visual Art Cues

Scene: A didactic enumeration of sins: shadowy forms representing mental, verbal, and bodily faults swirl around a devotee; a luminous liṅga or sacred text stands as the implied antidote.

Characters & Entities

• Pāpa
• Mahāpāpa
• Manas
• Vāk
• Kāya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is comprehensive: moral accountability includes intentional and unintentional acts, and karmic impurity can arise from mind, speech, and body.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger discourse belongs to Kāśī Khaṇḍa, but this verse itself is a doctrinal listing and does not name a particular tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is specified here; it functions as a preface to purification merits described in surrounding verses.