Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

स्कंद उवाच । अन्यान्यपि च लिंगानि कथयामि महामुने । अमृतेशमुखादीनि यन्नामाप्यमृतप्रदम्

Transliteration

skaṃda uvāca | anyānyapi ca liṃgāni kathayāmi mahāmune | amṛteśamukhādīni yannāmāpyamṛtapradam

Translation

स्कंद म्हणाले—हे महामुने! मी आणखीही लिंगांचे वर्णन करतो—अमृतेश इत्यादी—ज्यांचे नामस्मरणही अमृततुल्य मोक्ष देणारे आहे।

Word by Word

• स्कन्दः: Skanda
• स्कन्दः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; लिङ्गानि-शब्दस्य विशेषणम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन

• कथयामि: I narrate; I tell
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिजन्त from कथ्)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• अमृतेशमुखादीनि: (liṅgas) beginning with Amṛteśa
• अमृतेशमुखादीनि: Karma (Object-apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमृतेश-मुख-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; लिङ्गानि-शब्दस्य विशेषणरूपेण (names/types)

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun)

• नाम: name
• नाम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थक-निपात (even)

• अमृतप्रदम्: bestowing immortality/nectar
• अमृतप्रदम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अमृत-प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; (नाम) इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amṛteśa (first in the forthcoming series)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahāmuni

Visual Art Cues

Scene: Skanda, radiant and youthful, addresses a great sage in an āśrama-like setting, beginning a new enumeration of Kāśī liṅgas; the word ‘Amṛteśa’ is visually suggested by a nectar pot (amṛta-kalaśa) near a liṅga shrine vignette.

Characters & Entities

• Skanda
• Amṛteśa
• Śiva (Liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kāśī, even remembrance and naming of Śiva’s Liṅgas is portrayed as spiritually transformative and life-transcending.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The discourse introduces Kāśī’s Liṅgas, explicitly beginning with Amṛteśa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, nāma-smaraṇa (recitation/remembering the name) is praised as conferring amṛta-like merit.