Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

लिंगं यः पार्वतीशाख्यं काश्यां संपूजयिष्यति । तद्देहावसितिं प्राप्य काशीलिंगं भविष्यति

Transliteration

liṃgaṃ yaḥ pārvatīśākhyaṃ kāśyāṃ saṃpūjayiṣyati | taddehāvasitiṃ prāpya kāśīliṃgaṃ bhaviṣyati

Translation

जो काशीत ‘पार्वतीश’ नामक लिंगाची भक्तिभावाने पूजा करतो, तो देहावसानानंतर काशीलिंगत्व प्राप्त करून काशीलिंग होतो।

Word by Word

• लिङ्गम्: liṅga, emblem (Śiva-linga)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः (relative pronoun)

• पार्वतीशाख्यम्: named ‘Pārvatīśa’
• पार्वतीशाख्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पार्वतीश + आख्य (प्रातिपदिक); आख्य = नामधेय/उपाधि
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम् इति)

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• संपूजयिष्यति: will worship fully
• संपूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देहावसितिम् इति)

• देहावसितिम्: end of the body (death)
• देहावसितिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देह + अवसिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• प्राप्य: having attained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• काशीलिङ्गम्: a Kāśī-liṅga
• काशीलिङ्गम्: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काशी + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārvatīśa-liṅga (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer (traditionally a sage/assembly seeking Kāśī’s merits)

Visual Art Cues

Scene: A devotee in Kāśī offers bilva leaves, flowers, and water to the Pārvatīśa-liṅga; behind, the sacred city’s ghāṭs and lamps glow, suggesting the devotee’s post-mortem transformation into a radiant liṅga-form within Kāśī.

Characters & Entities

• Kāśī
• Pārvatīśa liṅga
• Pūjā (worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship in Kāśī is portrayed as uniquely transformative, carrying liberation-oriented fruit beyond death.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), specifically the Pārvatīśa liṅga situated there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Saṃpūjā (complete worship) of the Pārvatīśa liṅga in Kāśī.