Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 39›Shloka 38
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

मंडपं ध्वंसयामासुः केचित्क्रोधोद्धुरागणाः । अचीखनन्वै वेदीश्च केचिद्वै शूलपाणयः । अभक्षयन्हवींष्यन्ये पृषदाज्यं पपुः परे

Transliteration

maṃḍapaṃ dhvaṃsayāmāsuḥ kecitkrodhoddhurāgaṇāḥ | acīkhananvai vedīśca kecidvai śūlapāṇayaḥ | abhakṣayanhavīṃṣyanye pṛṣadājyaṃ papuḥ pare

Translation

क्रोधाने उन्मत्त काही गणांनी मंडप उद्ध्वस्त केला. शूलधारी काहींनी वेद्या खोदून काढल्या. इतरांनी हविर्भाग भक्षण केला आणि काहींनी पृषदाज्य प्राशन केले.

Word by Word
मण्डपम्pavilion
मण्डपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ध्वंसयामासुःdestroyed
ध्वंसयामासुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootध्वंस् (धातु) + णिच् (causative) → ध्वंसय (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; ‘आस’ सह परिप्रयोगः (periphrastic perfect nuance)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
क्रोधोद्धुरागणाःanger-maddened groups
क्रोधोद्धुरागणाः:
Apposition (Karta-viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + उद्धुर (उद्+धुर्? प्रातिपदिक ‘उद्धुर’ = frantic) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘क्रोधेन उद्धुराः (ये) गणाः’ = groups frantic with anger
अचीखनन्dug up
अचीखनन्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootखन् (धातु) (खनति)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; अभ्यासयुक्त-रूपम् (intensive/irregular epic form)
वैindeed
वै:
Prayojaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formनिश्चयार्थक अव्यय
वेदीःaltars
वेदीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवेदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Prayojaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formनिश्चयार्थक अव्यय
शूलपाणयःthose bearing spears (tridents)
शूलपाणयः:
Apposition (Karta-viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘शूलः पाणौ यस्य’ = spear/trident-in-hand (epithet)
अभक्षयन्ate up, devoured
अभक्षयन्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअ + भक्ष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
हवींषिoblations
हवींषि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (हविः-शब्दस्य बहुवचनम्)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः
पृषदाज्यम्pṛṣadājya (a ghee preparation)
पृषदाज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृषद् (प्रातिपदिक) + आज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘पृषद्-सहितम् आज्यम्’/‘पृषदाज्य’ (a kind of ghee-mixture)
पपुःdrank
पपुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पिबति) धातु
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
परेothers
परे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘others’ अर्थे
Speaker

Narrator (Skanda to Agastya, inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Wrathful gaṇas smash the pavilion, spear-bearers dig up altars, others seize and eat the oblations, while some drink the pṛṣadājya; the sacred fire sputters amid chaos, with scattered ritual vessels and fleeing attendants.

Characters & Entities
G
Gaṇas
V
Vedi
M
Maṇḍapa
H
Havis
P
Pṛṣadājya

FAQs

Ritual offerings lose sanctity when pride and insult pollute the rite; dharma restores balance by exposing hollow ceremony.

No tīrtha is directly praised; the passage narrates the collapse of Dakṣa’s sacrificial setting.

None prescribed; it references ritual components (maṇḍapa, vedī, havis, pṛṣadājya) in the context of their violation.

←Previous Verse
Next Verse→