Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

Devanagari script

अस्याहं गर्वसर्वस्वं हरिष्याम्येव शूलिनः । यथावमानितश्चाहमनेनास्य गृहं गतः

Transliteration

asyāhaṃ garvasarvasvaṃ hariṣyāmyeva śūlinaḥ | yathāvamānitaścāhamanenāsya gṛhaṃ gataḥ

Translation

हे शूलिन! मी निश्चयाने याच्या गर्वाचे सर्वस्व हिरावून घेईन; कारण याच्या घरी गेलो असता याने माझा अपमान केला होता.

Word by Word

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गर्वसर्वस्वम्: his entire pride (all that he prides in)
• गर्वसर्वस्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्व + सर्वस्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (गर्वरूपं सर्वस्वम्)

• हरिष्यामि: I will take away
• हरिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• शूलिनः: of Śūlin (Śiva)
• शूलिनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण-रूपेण नाम (one who bears a trident)

• यथा: as, in the manner that
• यथा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)

• अवमानितः: insulted, dishonoured
• अवमानितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अव + मन् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘insulted’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• अनेन: by him, through this person
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गृहम्: house, home
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गतः: went, have gone
• गतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-अर्थे (I have gone)

Speaker

Dakṣa Prajāpati (continuing his vow of retaliation; vocative to Śūlin/Śiva appears in the verse)

Visual Art Cues

Scene: Dakṣa, feeling insulted, turns toward the unseen presence of Śiva (Śūlin) and vows to strip the Moon of pride; the atmosphere is tense—ritual authority mixed with personal grievance.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Śiva (Śūlin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When actions are driven by wounded ego, they intensify conflict; dharma advises humility over vengeance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No distinct tīrtha is referenced in this verse; it is part of the Kāśī-khaṇḍa’s theological storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse expresses intent and grievance rather than a rite.