Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

एतान्यवश्यं संसेव्य नरः प्राप्नोति शाश्वतम् । अन्यत्तत्रैव यद्वृत्तं तदाख्यामि मुने शृणु

etānyavaśyaṃ saṃsevya naraḥ prāpnoti śāśvatam | anyattatraiva yadvṛttaṃ tadākhyāmi mune śṛṇu

या लिंगांचे श्रद्धेने नित्य सेवन केल्यास मनुष्य निश्चयच शाश्वत पद प्राप्त करतो. हे मुने, त्याच स्थानी घडलेला आणखी एक वृत्तांत आता मी सांगतो—ऐक.

etānithese (things)
etāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; सर्वनाम-शब्दः (pronoun)
avaśyamcertainly, necessarily
avaśyam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootavaśya (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
saṃsevyahaving served/associated with
saṃsevya:
Kriyā (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√sev (धातु) + ल्यप् (कृत्)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having served/associated)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
prāpnotiattains
prāpnoti:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
śāśvatamthe eternal (state)
śāśvatam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāśvata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेष्यरूपेण (as object)
anyatanother (thing)
anyat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अनिर्णीत-विभक्ति (contextual)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: there)
evaindeed, just
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
yatwhich
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
vṛttamhappened event, account
vṛttam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛtta (प्रातिपदिक; √vṛt क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतवृत्त/घटना (event)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; निर्देश (that)
ākhyāmiI tell, I relate
ākhyāmi:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√khyā (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
muneO sage
mune:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन
śṛṇulisten
śṛṇu:
Kriyā (Imperative/आज्ञा)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra liṅga-samūha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Muni (sage)

Scene: A narrator-sage setting in Kāśī: a sequence of revered liṅgas being worshipped by pilgrims; the storyteller gestures to begin a new episode ‘in that very place’.

A
Agastya (implied by mune)
K
Kāśī (implied)
P
Pañcavaktra-liṅgas (implied)

FAQs

Consistent sevā/upāsanā of Kāśī’s Śiva shrines is portrayed as a direct path to enduring spiritual attainment.

The same local Kāśī shrine-complex of liṅgas described in the preceding verses (around Dharmeśa).

Saṃsevanā—regular, devoted visitation and service (darśana, arcana, and reverence implied).