Adhyaya 28

Verse 1

पार्वत्युवाच । आनंदकानने शंभो यल्लिंगं पुण्यवर्धनम् । यन्नामस्मरणादेव महापातकसंक्षयः

पार्वती म्हणाली—हे शंभो! आनंदकाननात कोणते लिंग पुण्यवर्धक आहे, ज्याच्या नामस्मरणमात्रानेच महापातकांचा क्षय होतो?

Verse 2

यत्सेव्यं साधकैर्नित्यं यत्र प्रीतिरनुत्तमा । यत्र दत्तं हुतं जप्तं ध्यातं भवति चाक्षयम्

जे साधकांनी नित्य सेवावे, जिथे प्रीती अनुपम आहे, आणि जिथे दान, होम, जप व ध्यान—हे सर्व अक्षय होते—ते कोणते?

Verse 3

यस्य संस्मरणादेव यल्लिंगस्य विलोकनात् । यल्लिंगप्रणतेश्चापि यस्य संस्पर्शनादपि

ज्या लिंगाचे केवळ स्मरण, त्याचे दर्शन, त्याला प्रणाम, आणि त्याचा स्पर्श यांमुळेही (परम कल्याण प्राप्त होते)।

Verse 4

पंचामृतादि स्नपनपूर्वाद्यस्यार्चनादपि । तल्लिंगं कथयेशान भवेच्छ्रेयः परंपरा

आणि पंचामृतादि स्नानापासून आरंभ होणाऱ्या विधिपूर्वक पूजनानेही—हे ईशान! त्या लिंगाचे वर्णन करा; त्यामुळे कल्याणाची अखंड परंपरा प्राप्त होईल।

Verse 6

देवदेव उवाच । उमे भवत्या यत्पृष्टं भवबंधविमोक्षकृत् । ततोऽहं कथयिष्यामि लिंगं स्थिरमना भव

देवदेव म्हणाले—हे उमे! तू जे विचारलेस ते भवबंधनातून मुक्ती देणारे आहे. म्हणून मी त्या लिंगाचे वर्णन करतो; मन स्थिर व संयत ठेव.

Verse 7

आनंदकानने चात्र रहस्यं परमं मम । न मया कस्यचित्ख्यातं न प्रष्टुं वेत्ति कश्चन

या आनंदकाननात माझे परम गुप्त रहस्य आहे. मी ते कोणालाही उघड केलेले नाही, आणि ते विचारावे असे कोणालाही ठाऊक नाही.

Verse 8

संति लिंगान्यनेकानि ममानंदवने प्रिये । परं त्वया यथा पृष्टं यथावत्तद्ब्रवीमि ते

हे प्रिये! माझ्या आनंदवनी अनेक लिंगे आहेत; पण तू जसे विचारलेस तसेच मी तुला तो विषय यथार्थपणे सांगतो.

Verse 9

स्कंद उवाच । इति देवीसमुदितं समाकर्ण्य वटोद्भव । सर्वज्ञेन यदाख्यातं तदाख्यास्यामि ते शृणु

स्कंद म्हणाले—हे वटोद्भवा! देवीचे हे वचन ऐकून, सर्वज्ञाने जे सांगितले तेच मी तुला सांगतो; ऐक.

Verse 10

ममापि येन त्रिपुरं समरे जयकांक्षिणः । जयाशा पूरिता स्तुत्या बहुमोदकदानतः

ज्याच्या द्वारा—त्रिपुराशी समरात विजयाची आकांक्षा करणाऱ्या माझ्याही—स्तुतीने व अनेक मोदक-दानाने विजयाची आशा पूर्ण झाली.

Verse 11

यत्रास्ति तीर्थमघहृत्पितृप्रीतिविवर्धनम् । यत्स्नानाद्वृत्रहा वृत्रवधपापाद्विमुक्तवान्

जिथे पापहरण करणारे तीर्थ आहे व पितरांची तृप्ती वाढविणारे आहे; तेथे स्नान केल्याने वृत्रहा इंद्र वृत्रवधाच्या पापातून मुक्त झाला.

Verse 12

धर्माधिकरणं यत्र धर्मराजोप्यवाप्तवान् । सुदुष्करं तपस्तप्त्वा परमेण समाधिना

जिथे परमोच्च समाधीत अत्यंत दुष्कर तप करून धर्मराजानेही धर्माधिकरणाचे आसन प्राप्त केले.

Verse 13

पक्षिणोपि हि यत्रापुर्ज्ञानं संसारमोचनम् । रम्यो हिरण्मयो यत्र बभूव बहुपाद्द्रुमः

जिथे पक्ष्यांनीही संसारमोचक ज्ञान प्राप्त केले; आणि जिथे अनेक फांद्यांचा रम्य सुवर्णमय वृक्ष प्रकट झाला.

Verse 14

यल्लिंगदर्शनादेव दुर्दमो नाम पार्थिवः । उद्वेजकोपि लोकानां क्षणाद्धर्ममतिस्त्वभूत्

त्या लिंगाच्या केवळ दर्शनाने दुर्दम नावाचा राजा—जो लोकांना भयभीत करीत असे—क्षणात धर्मनिष्ठ बुद्धीचा झाला.

Verse 15

तस्य लिंगस्य माहात्म्यमाविर्भावं च सुंदरि । निशामयाभिधास्यामि महापातक नाशनम्

हे सुंदरी, ऐक; मी त्या लिंगाचे माहात्म्य आणि त्याचा आविर्भाव सांगतो—जो महापातकांचाही नाश करणारा आहे.

Verse 16

धर्मपीठं तदुद्दिष्टमत्रानंदवने मम । तत्पीठदर्शनादेव नरः पापैः प्रमुच्यते

माझ्या आनंदवनात (काशीत) हे धर्मपीठ दर्शविले आहे. त्या पीठाचे केवळ दर्शन झाले तरी मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो.

Verse 17

पुरा विवस्वतः पुत्रो यमः परमसंयमी । तपस्तताप विपुलं विशालाक्षि तवाग्रतः

पूर्वी विवस्वानाचा पुत्र यम, परमसंयमी, हे विशालाक्षि! तुझ्याच समोर विपुल तपश्चर्या करीत होता.

Verse 18

शिशिरे जलमध्यस्थो वर्षास्वभ्रावकाशकः । तपर्तौ पंचवह्निस्थः कदाचिदिति तप्तवान्

हिवाळ्यात तो पाण्याच्या मध्यभागी उभा राही; पावसाळ्यात उघड्या आकाशाखाली राही; आणि उन्हाळ्यात पंचाग्नीमध्ये बसून—असा तो अखंड तप करीत असे.

Verse 19

पादाग्रांगुष्ठभूस्पर्शी बहुकालं स तस्थिवान् । एकपादस्थितः सोपि कदाचिद्बह्वनेहसम्

दीर्घकाळ तो असा उभा राहिला की भूमीला फक्त पायाच्या अंगठ्याचा टोकच स्पर्श करी. कधी तो एकाच पायावर उभा राहूनही मोठे कष्ट सोसी.

Verse 20

समीराभ्यवहर्तासीद्बहुदिष्टं सदिष्टवान् । पपौ स तु पिपासुः सन्कुशाग्रजलविप्रुषः

तो ‘वायुभोजी’ होऊन, जे थोडेसे नियत अन्न मिळे तेवढेच घेत असे. आणि तहान लागली तर कुशाच्या टोकावर चिकटलेल्या पाण्याच्या थेंबांनाच पित असे.

Verse 21

दिव्यां चतुर्युगीमित्थं स निनाय तपश्चरन् । चतुर्गुणं दिदृक्षुर्मां परमेण समाधिना

अशा रीतीने तपश्चर्या करीत त्याने दिव्य चार युगांचा काळ व्यतीत केला; परम समाधीने मला चतुर्गुण रूपाने पाहण्याची इच्छा धरली।

Verse 22

ततोहं तस्य तपसा संतुष्टः स्थिरचेतसः । ययौ तस्मै वरान्दातुं शमनाय महात्मने

मग त्या स्थिरचित्ताच्या तपाने संतुष्ट होऊन मी महात्मा शमन (यम) यास शांत करण्यासाठी त्याला वर देण्यास गेलो।

Verse 23

वटः कांचनशाखाख्यो यस्तपस्तापसंततिम् । दूरीचकार सुच्छायो बहुद्विजसमाश्रयः

‘कांचनशाखा’ नावाचा वटवृक्ष, शीतल छायायुक्त व अनेक द्विजांचा आश्रय, तपस्वींच्या तपस्येने उत्पन्न झालेला दाह दूर करी।

Verse 24

मंदमद मरुल्लोल पल्लवैः करपल्लवैः । योध्वगानध्वसंतप्तानाह्वये दिवतापहृत्

मंद मादक वाऱ्याने डोलणाऱ्या कर-पल्लवांसारख्या पानांनी तो वटवृक्ष रस्त्याने तापलेले, थकलेले प्रवासी बोलावतो आणि दिवसाचा ताप व श्रम हरतो।

Verse 25

स्वानुरागैः सुरभिभिः स्वादुभिश्च पचेलिमैः । प्रीणयेदर्थिसार्थं यो वृत्तैर्निजफलैरलम्

स्वतःच्या सुगंधी, गोड व पिकलेल्या फळांनी तो वृक्ष याचकांच्या समूहाला पूर्णपणे आनंदित करतो; आपल्या फळांनीच त्यांना पुरेपूर तृप्त करतो।

Verse 26

तदधस्तात्परं वीक्ष्य तमहं तपनांगजम् । स्थाणुनिश्चल वर्ष्माणं नासाग्रन्यस्तलोचनम्

पुढे खाली पाहिले असता मला तपनपुत्र दिसला—स्तंभासारखा निश्चल देह, नासाग्रावर स्थिर दृष्टी, योगतपात दृढव्रती।

Verse 27

तपस्तेजोभिरुद्यद्भिः परितः परिधीकृतम् । भानुमंतमिवाकाशे सुनीले स्वेन तेजसा

तपस्येच्या उदित तेजाने तो सर्व बाजूंनी वेढलेला होता—गडद निळ्या आकाशात स्वतःच्या प्रभामंडलाने वेढलेल्या सूर्याप्रमाणे।

Verse 28

स्वाख्यांकितं महालिंगं प्रतिष्ठाप्यातिभक्तितः । स्वच्छ सूर्योपलमयतेजः पुंजैरिवार्चितम्

अतिभक्तीने त्याने स्वतःच्या नावाने अंकित महालिंग प्रतिष्ठापिले आणि स्वच्छ सूर्योपलासारख्या तेजपुंजांनी जणू त्याची अर्चना केली।

Verse 29

साक्षीकृत्येव तल्लिंगं तप्यमानं महत्तपः । प्रत्यवोचं धर्मराजं वरं ब्रूहीति भास्करे

त्या लिंगाला जणू साक्षी करून त्याचे महातप पाहून मी धर्मराजास म्हणालो—“हे भास्करपुत्रा, वर माग।”

Verse 30

अलं तप्त्वा महाभाग प्रसन्नोस्मि शुभव्रत । निशम्य शमनश्चेति दृष्ट्वा मां प्रणनाम ह

“हे महाभाग, हे शुभव्रती, पुरे झाले तप; मी प्रसन्न आहे.” हे ऐकून शमन (यम) मला पाहून नमस्कार करू लागला।

Verse 31

चकार स्तवनं चापि परिहृष्टेंद्रियेश्वरः । निर्व्याजं स समाधिं च विसृज्य ब्रध्ननंदनः

इंद्रियांत परम हर्षाने परिपूर्ण ब्रध्ननंदन (सूर्यपुत्र) स्तवन करू लागला; आणि आपली निष्कपट, अखंड समाधी सोडून ध्यानावस्थेतून उठला।

Verse 32

धर्म उवाच । नमोनमः कारणकारणानां नमोनमः कारणवर्जिताय । नमोनमः कार्यमयाय तुभ्यं नमोनमः कार्यविभिन्नरूप

धर्म म्हणाला— कारणांच्या कारणास तुला पुनःपुन्हा नमस्कार; कारणरहित परमतत्त्वास नमस्कार। कार्यरूप जगतात व्यापलेल्या तुला नमस्कार; सृष्टीच्या नानाविध रूपांनी प्रकट तुला नमस्कार।

Verse 33

अरूपरूपाय समस्तरूपिणे पराणुरूपाय परापराय । अपारपाराय पराब्धिपार प्रदाय तुभ्यं शशिमौलये नमः

अरूप असूनही रूप देणाऱ्या, समस्त रूपांचे अधिष्ठान; परमाणूपेक्षाही सूक्ष्म, पर-अपराच्या पलीकडे— त्या अपाराच्या पारस्वरूप, परमहासागर पार नेणाऱ्या चंद्रमौळी प्रभूस नमस्कार।

Verse 34

अनीश्वरस्त्वं जगदीश्वरस्त्वं गुणात्मकस्त्वं गुणवर्जितस्त्वम् । कालात्परस्त्वं प्रकृतेः परस्त्वं कालाय कालात्प्रकृते नमस्ते

तू अनीश्वर (अधिपत्यापलीकडचा)ही आहेस आणि जगदीश्वरही आहेस। तू गुणमयही आहेस आणि गुणातीतही। तू काळापलीकडे, प्रकृतीपलीकडे— काळाचाही काळ, प्रकृतीच्या पलीकडील प्रभो, तुला नमस्कार।

Verse 35

त्वमेव निर्वाणपद प्रदोसि त्वमेव निर्वाणमनंतशक्ते । त्वमात्मरूपः परमात्मरूपस्त्वमंतरात्मासि चराचरस्य

अनंतशक्ते! निर्वाणपद देणारा केवळ तूच आहेस; निर्वाण स्वतःही तूच आहेस। तू आत्मस्वरूप, परमात्मस्वरूप; चराचर सर्व जगाचा अंतरात्मा तूच आहेस।

Verse 36

त्वत्तो जगत्त्वं जगदेवसाक्षाज्जगत्त्वदीयं जगदेकबंधो । हर्ताविता त्वं प्रथमो विधाता विधातृविष्ण्वीश नमो नमस्ते

तुझ्यापासूनच जगत्‌तत्त्व प्रकट होते; तूच साक्षात् विश्वाचा साक्षी आहेस. हे जगदेकबंधो, हे सर्व जग तुझेच आहे. तू प्रथम विधाता—संहारक आणि पालनकर्ता देखील. ब्रह्मा-विष्णूंच्याही ईश्वरा, तुला पुनःपुन्हा नमस्कार।

Verse 37

मृडस्त्वमेव श्रुतिवर्त्मगेषु त्वमेव भीमोऽश्रुतिवर्त्मगेषु । त्वं शंकरः सोमसुभक्तिभाजामुग्रोसि रुद्र त्वमभक्तिभाजाम्

श्रुतीने दाखविलेल्या मार्गाने चालणाऱ्यांसाठी तूच मृड—करुणामय आहेस; आणि श्रुति-मार्ग सोडणाऱ्यांसाठी तूच भीम—भयङ्कर आहेस. शुद्ध भक्ती असणाऱ्यांसाठी तू शंकर; पण अभक्तांसाठी, हे रुद्र, तू उग्र आहेस.

Verse 38

त्वमेव शूली द्विषतां त्वमेव विनम्रचेतो वचसां शिवोसि । श्रीकंठ एकः स्वपदश्रितानां दुरात्मनां हालहलोग्रकंठः

द्वेष करणाऱ्यांवर तूच शूलधारी आहेस; आणि ज्यांचे मन-वचन नम्र आहे, त्यांच्यासाठी तूच शिव—मंगलस्वरूप आहेस. तुझ्या चरणी आश्रय घेणाऱ्यांसाठी तू एकमेव श्रीकंठ; पण दुष्टचित्तांसाठी तू हालाहल-विष धारण करणारा उग्रकंठ आहेस.

Verse 39

नमोस्तु ते शंकर शांतशंभो नमोस्तु ते चंद्रकलावतंस । नमोस्तु तुभ्यं फणिभूषणाय पिनाकपाणेंऽधकवैरिणे नमः

हे शंकर, हे शांत शंभो, तुला नमस्कार। हे चंद्रकला-मुकुटधारी, तुला नमस्कार। हे सर्पभूषणधारी, तुला नमस्कार। हे पिनाकपाणी, अंधकवैरिणा, तुला नमस्कार।

Verse 40

स एव धन्यस्तव भक्तिभाग्यस्तवार्चको यः सुकृती स एव । तवस्तुतिं यः कुरुते सदैव स स्तूयते दुश्च्यवनादि देवैः

ज्याच्या नशिबी तुझी भक्ती येते तोच धन्य; आणि जो तुझे पूजन करतो तोच सुकृती. जो सदैव तुझी स्तुती करीत राहतो, त्याची स्तुती देवगण—दुश्च्यवन आदी—सुद्धा करतात.

Verse 41

कस्त्वामिह स्तोतुमनंतशक्ते शक्नोति मादृग्लघुबुद्धिवैभवः । प्राचां न वाचामिहगोचरो यः स्तुतिस्त्वयीयं नतिरेव यावत्

हे अनंतशक्ते! इथे तुझी खरी स्तुती कोण करू शकेल? माझ्यासारख्या अल्पबुद्धीचे वैभव तरी किती! तू प्राचीन ऋषींच्या वाणीच्याही पलीकडे आहेस; म्हणून माझी ही ‘स्तुती’ केवळ भक्तिभावाची नति-प्रणाममात्र आहे.

Verse 42

स्कंद उवाच । उदीर्य सूर्यस्य सुतोतिभक्त्या नमः शिवायेति समुच्चरन्सः । इलामिलन्मौलिरतीव हृष्टः सहस्रकृत्वः प्रणनाम शंभुम्

स्कंद म्हणाले—मग सूर्यपुत्राने अतिभक्तीने ‘नमः शिवाय’ असे वारंवार उच्चारले. मस्तक भूमीवर झुकवीत, अत्यंत हर्षित होऊन, त्याने शंभूस सहस्र वेळा प्रणाम केला.

Verse 43

ततः शिवस्तं तपसातिखिन्नं निवार्य ताभ्यः प्रणतिभ्य ईश्वरः । वरान्ददौ सप्ततुरंगसूनवे त्वं धर्मराजो भव नामतोपि

त्यानंतर ईश्वर शिवांनी तपाने अतिशय खिन्न झालेल्या त्याला थांबवून, त्या प्रणतींनी प्रसन्न होऊन, सप्ततुरंग (सूर्य)पुत्रास वर दिले—“तू धर्मराज हो; नावानेही तसाच प्रसिद्ध हो.”

Verse 44

त्वमेव धर्माधिकृतौ समस्त शरीरिणां स्थावरजंगमानाम् । मया नियुक्तोद्य दिनादिकृत्यः प्रशाधि सर्वान्मम शासनेन

समस्त देहधारी—स्थावर व जंगम—यांच्या धर्माधिकारात तूच अधिष्ठित आहेस. आज मी तुला दिनगणना इत्यादी कर्तव्ये व आचरण-व्यवस्था यांसाठी नियुक्त करीत आहे; माझ्या आज्ञेने सर्वांचे शासन कर.

Verse 45

त्वं दक्षिणायाश्च दिशोधिनाथस्त्वं कर्मसाक्षी भव सर्वजंतोः । त्वद्दर्शिताध्वान इतो व्रजंतु स्वकर्मयोग्यां गतिमुत्तमाधमाः

तू दक्षिण दिशेचा अधिनाथ हो आणि सर्व जीवांच्या कर्मांचा साक्षी हो. तू दाखविलेल्या मार्गाने येथून प्राणी जावोत, आणि आपल्या कर्मानुसार उत्तम वा अधम गती प्राप्त करोत.

Verse 46

त्वया यदेतन्ममभक्तिभाजा लिंगं समाराधितमत्र धर्म । तद्दर्शनात्स्पर्शनतोऽर्चनाच्च सिद्धिर्भविष्यत्यचिरेण पुंसाम्

हे धर्मा! तू येथे माझ्या भक्तीने ज्या लिंगाची सम्यक् आराधना केलीस, त्याच्या दर्शनाने, स्पर्शाने व पूजनानेच लोकांना लवकर सिद्धी प्राप्त होईल।

Verse 47

धर्मेश्वरं यः सकृदेव मर्त्यो विलोकयिष्यत्यवदातबुद्धिः । स्नात्वा पुरस्तेऽत्र च धर्मतीर्थे न तस्य दूरे पुरुषार्थसिद्धिः

जो मनुष्य निर्मळ बुद्धीने धर्मेश्वराचे एकदाही दर्शन करील आणि तुझ्या समोर येथे धर्मतीर्थात स्नान करील, त्याला पुरुषार्थसिद्धी दूर राहणार नाही।

Verse 48

कृत्वाप्यघानामिह यः सहस्रं धर्मेश्वरं पश्यति दैवयोगात् । सहेतनो जातु स नारकीं व्यथां कथां तदीयां दिविकुर्वतेमराः

इथे हजार पापे केली तरी जो दैवयोगाने धर्मेश्वराचे दर्शन करतो, तो देहासहित कधीही नरकयातना भोगत नाही; स्वर्गात देव त्या प्रभूची कथा उत्सवाने गातात।

Verse 50

यो धर्मपीठं प्रतिलभ्य काश्यां स्वश्रेयसे नो यततेऽत्र मर्त्यः । कथं स धर्मत्वमिवातितेजाः करिष्यति स्वं कृतकृत्यमेव । त्वया यथाप्ता इह धर्मराज मनोरथास्ते गुरुभिस्तपोभिः । तथैव धर्मेश्वरभक्तिभाजां कामाः फलिष्यंति न संशयोत्र

जो मर्त्य काशीत धर्मपीठ मिळूनही आपल्या परम कल्याणासाठी येथे प्रयत्न करत नाही, तो कसा कृतकृत्य होईल—जणू केवळ तेजानेच ‘धर्मत्व’ मिळेल! हे धर्मराजा, जसे तू येथे गुरु-समान महान तपांनी आपले मनोरथ साध्य केलेस, तसेच धर्मेश्वरभक्तांच्या इच्छा निःसंशय फळतील।

Verse 51

कृत्वाप्यघान्येव महांत्यपीह धर्मेश्वरार्चां सकृदेव कुर्वन् । कुतो बिभेति प्रियबंधुरेव तव त्वदीयार्चित लिंगभक्तः

या लोकी मोठी पापे केली तरी जो धर्मेश्वराची एकदाही पूजा करतो, तो मग कशाला भिऊ? तो तुझ्या द्वारा पूजिलेल्या लिंगाचा भक्त होऊन जणू तुझा प्रिय बंधूच होतो।

Verse 52

पत्रेण पुष्पेण जलेन दूर्वया यो धर्मधर्मेश्वरमर्चयिष्यति । समर्चयिष्यंत्यमृतांधसस्तं मंदारमालाभिरतिप्रहृष्टाः

जो पान, फुले, जल आणि दूर्वा यांनी धर्म-धर्मेश्वराचे पूजन करतो, त्याला अमृतप्रभेने दीप्त देवगणही अत्यंत आनंदाने मंदारपुष्पांच्या माळा अर्पून सन्मानित करतात।

Verse 53

त्वत्तो विभेष्यंति कृतैनसो ये भयं न तेषां भविता कदाचित् । धर्मेश्वरार्चा रचनां करिष्यतां हरिष्यतां बंधुतयामनस्ते

ज्यांनी पाप केले आहे ते तुझ्यापासून भयभीत होतात; पण जे धर्मेश्वराची अर्चना सजवून पूजन करतात, त्यांना कधीही भय होत नाही। त्यांचे पूजन भय हरते—तुझे मन त्यांना बंधुभावाने आपलेसे करो।

Verse 54

यदत्र दास्यंति हि धर्मपीठे नरा द्युनद्यां कृतमज्जनाश्च । तदक्षयं भावि युगांतरेपि कृतप्रणामास्तव धर्मलिंगे

येथे धर्मपीठावर, दिव्य नदीत स्नान करून लोक जे दान देतात ते पुढील युगांतरातही अक्षय राहते; कारण त्यांनी तुझ्या धर्मलिंगास प्रणाम केला आहे।

Verse 55

ये कार्तिके मासि सिताष्टमी तिथौ यात्रां करिष्यंति नरा उपोषिताः । रात्रौ च वै जागरणं महोत्सवैर्धर्मेश्वरे तेन पुनर्भवा भुवि

कार्तिक महिन्यात शुक्ल अष्टमी तिथीस जे उपवास करून यात्रा करतात आणि धर्मेश्वर येथे महोत्सवात रात्रभर जागरण करतात, त्या व्रतामुळे त्यांना पृथ्वीवर पुनर्जन्म येत नाही।

Verse 56

स्तुतिं च ये वै त्वदुदीरितामिमां नराः पठिष्यंति तवाग्रतः क्वचित् । निरेनसस्ते मम लोकगामिनः प्राप्स्यंति ते वैभवतः सखित्वम्

आणि जे लोक कधीही तुझ्या समोर तुझ्याच मुखातून उच्चारलेली ही स्तुती पठण करतील, ते पापरहित होऊन माझ्या लोकास जातील आणि तुझ्या वैभवशाली परिकरात सख्य प्राप्त करतील।

Verse 57

पुनर्वरं ब्रूहि यथेप्सितं ददे तेजोनिधेर्नंदन धर्मराज । अदेयमत्रास्ति न किंचिदेव ते विधेहि वागुद्यममात्रमेव

हे सूर्यपुत्र धर्मराजा! पुन्हा वर माग; मी तुला इच्छित वर देईन. येथे तुला देण्यासारखे काहीही अशक्य नाही, केवळ बोलण्याचे कष्ट घे.

Verse 58

प्रसन्नमूर्तिं स विलोक्य शंकरं कारुण्यपूर्णं स्वमनोरथाभिदम् । आनंदसंदोहसरोनिमग्नो वक्तुं क्षणं नैव शशाक किंचित्

करुणेने परिपूर्ण आणि मनोरथ पूर्ण करणाऱ्या भगवान शंकराची प्रसन्न मूर्ती पाहून, ते (धर्मराज) आनंदाच्या सरोवरात असे बुडाले की क्षणभर काहीही बोलू शकले नाहीत.

Verse 78

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे धर्मेशमहिमाख्यानं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कंद महापुराण संहितेतील चौथ्या विभागातील काशीखंडाच्या उत्तरार्धात 'धर्मेश महिमा आख्यान' नावाचा अठ्ठ्याहत्तरवा अध्याय पूर्ण झाला.