Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

Devanagari script

प्रडीनोड्डीन संडीन कांडव्याडकपाटिकाः । स्रंसनी मंडलवती गतयोष्टावुदाहृताः

Transliteration

praḍīnoḍḍīna saṃḍīna kāṃḍavyāḍakapāṭikāḥ | sraṃsanī maṃḍalavatī gatayoṣṭāvudāhṛtāḥ

Translation

प्रडीन, उड्डीन, संडीन, कांड, व्याडक, पाटिका, स्रंसनी आणि मंडलवती—अशा आठ गती सांगितल्या आहेत।

Word by Word

• प्रडीन: (a flight-mode) ‘praḍīna’
• प्रडीन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र-डि (धातु) → प्रडीन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; गत्याः नाम (technical term)

• उड्डीन: (a flight-mode) ‘uḍḍīna’
• उड्डीन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उद्-डि (धातु) → उड्डीन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गत्याः नाम

• संडीन: (a flight-mode) ‘saṃḍīna’
• संडीन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम्-डि (धातु) → संडीन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गत्याः नाम

• काण्ड-व्याडक-पाटिकाः: (flight-modes) ‘kāṇḍa’, ‘vyāḍaka’, ‘pāṭikā’
• काण्ड-व्याडक-पाटिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काण्ड (प्रातिपदिक) + व्याडक (प्रातिपदिक) + पाटिका (प्रातिपदिक)
• Form: समाहार-द्वन्द्व (enumerative list); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; गत्यः नामानि

• स्रंसनी: (a flight-mode) ‘sraṃsanī’
• स्रंसनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्रंसनी (प्रातिपदिक; from स्रंस्/स्रंस्-भाव)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गत्याः नाम

• मंडलवती: (a flight-mode) ‘maṇḍalavatī’
• मंडलवती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मण्डल (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित) → मण्डलवत्/मण्डलवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गत्याः नाम

• गतयः: movements; modes
• गतयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; पुं/स्त्री/नपुंसक, प्रथमा (1st case), बहुवचन; ‘गतयः’ इत्यस्य विशेषणम्

• उदाहृताः: have been stated/mentioned
• उदाहृताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-आ-हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘are stated’

Speaker

Śyena (hawk), continuing his explanation

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Hawk’s mate (Pārāvatī)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the hawk enumerates eight distinct aerial maneuvers, as if teaching a technical art of flight.

Characters & Entities

• Śyena (hawk)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Skill and mastery are recognized through precise knowledge; dharma values competence joined with right purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly named in this verse; it appears inside the Kāśī Khaṇḍa’s larger sacred-geography narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse is descriptive (naming categories of movement).