Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31

Devanagari script

इत्याकर्ण्य वचो देव्या महाकाल्याः स दैत्यराट् । प्रजज्वाल तदा क्रोधाद्गृह्यतां गृह्यतामियम्

Transliteration

ityākarṇya vaco devyā mahākālyāḥ sa daityarāṭ | prajajvāla tadā krodhādgṛhyatāṃ gṛhyatāmiyam

Translation

देवी महाकालीचे वचन ऐकून तो दैत्यराज क्रोधाने पेटून उठला आणि ओरडला—“हिला धरा, धरा!”

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha/Discourse particle (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण्/कॄ (धातु; ‘आकर्णयति/आकर्णोति’ श्रवणे)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• वचः: speech, words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देव्याः: of the goddess
• देव्याः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• महाकाल्याः: of Mahākālī
• महाकाल्याः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: महाकाली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः = महा + काली (कर्मधारय)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दैत्यराट्: the king of the Daityas
• दैत्यराट्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + राट् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः = दैत्यानां राट् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रजज्वाल: blazed forth
• प्रजज्वाल: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + ज्वल् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/पर्फेक्ट), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• क्रोधात्: from anger
• क्रोधात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• गृह्यताम्: let (her) be seized
• गृह्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive imperative)

• गृह्यताम्: let (her) be seized
• गृह्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (repetition for emphasis)

• इयम्: this (woman)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; narrative voice describing the reaction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The daitya-king, hearing Mahākālī’s words, flares like fire with anger and shouts to his attendants: 'Seize her! Seize her!' The envoy stands composed amid the sudden surge of hostile movement.

Characters & Entities

• Mahākālī
• Daityarāṭ (asura king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked anger and pride harden one against grace; rejecting divine warning accelerates one’s fall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the Kāśī Khaṇḍa’s sacred narrative arc.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative description of the asura’s reaction.