Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

Devanagari script

हर्षिताद्धर्षितं चात्र प्रादुरासीत्तमोहरम् । लिंगंहर्षप्रदं पुंसां दर्शनात्स्पर्शनादपि

Transliteration

harṣitāddharṣitaṃ cātra prādurāsīttamoharam | liṃgaṃharṣapradaṃ puṃsāṃ darśanātsparśanādapi

Translation

हर्षितापासून येथे हर्षित नामक (लिंग) प्रकट झाले, जे तम (अज्ञान) दूर करणारे आहे. हे लिंग दर्शनाने व स्पर्शानेही मनुष्यांना आनंद देते.

Word by Word

• हर्षितात्: from Harṣita (place/name)
• हर्षितात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; (स्थान/लिङ्ग-विशेषात्)

• हर्षितम्: Harṣita (named), joyful
• हर्षितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गस्य विशेषणम्/नाम)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (adverb: here)

• प्रादुरासीत्: appeared, manifested
• प्रादुरासीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रादुर् + अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘प्रादुर्’ उपसर्गवत् (appeared)

• तमोहरम्: removing darkness (ignorance)
• तमोहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तमस् + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तमः हरति इति); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हर्षप्रदम्: giving joy
• हर्षप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हर्षं प्रददाति इति); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• पुंसाम्: of people
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुम्स् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• दर्शनात्: from seeing
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• स्पर्शनात्: from touching
• स्पर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थे (also/even)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Harṣita-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A bright, welcoming shrine where the Harṣita-liṅga radiates warm light; devotees smile softly; one devotee reaches out to touch the liṅga/base respectfully; dark shadows at the edges recede, symbolizing ignorance dispelled.

Characters & Entities

• Harṣita
• Harṣita-liṅga
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred encounter in Kāśī (seeing and touching) is praised as a direct purifier—bringing joy and removing inner darkness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Harṣita liṅga in Kāśī, described as a manifestation associated with “Harṣita.”

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana and sparśa—beholding and even touching the liṅga are highlighted as spiritually efficacious acts.