Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93
Devanagari script
सर्वान्सुरनिकायान्सा व्यलोकत शुभेक्षणा । न चांचल्यं जहावक्ष्णोस्तेषु स्वर्लोकवासिषु
Transliteration
sarvānsuranikāyānsā vyalokata śubhekṣaṇā | na cāṃcalyaṃ jahāvakṣṇosteṣu svarlokavāsiṣu
Translation
शुभदृष्टीची ती कन्या सर्व देवसमूह पाहू लागली; तरी स्वर्गलोकवासीयांकडे तिच्या नेत्रांची चंचलता किंचितही झाली नाही।
Word by Word
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; विशेषण (suranikāyān)
सुर-निकायान्groups of gods
सुर-निकायान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + निकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; तत्पुरुष (सुराणां निकायाः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
व्यलोकतshe observed
व्यलोकत:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formलङ् (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
शुभ-ईक्षणाshe of auspicious gaze
शुभ-ईक्षणा:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (शुभं ईक्षणं यस्याः)
नnot
न:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-अर्थ (and/also)
आञ्चल्यम्restlessness
आञ्चल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआञ्चल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
जहौleft/abandoned
जहौ:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
अक्ष्णोःof (her) two eyes
अक्ष्णोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअक्षि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); द्विवचन
तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); बहुवचन
स्वर्लोक-वासिषुamong the dwellers of heaven
स्वर्लोक-वासिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्लोक (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन; तत्पुरुष (स्वर्लोके वासिनः)
Speaker
Narrator (Skanda to Agastya, implied Kāśīkhaṇḍa frame)
Visual Art Cues
Scene: The maiden stands composed while radiant devas assemble around; despite their splendor, her eyes remain steady, not drawn toward them—suggesting inner resolve.
Characters & Entities
S
Suras (devas)S
Svarloka (heaven)FAQs
Even celestial attractions are presented as insufficient to sway a focused heart—steadiness (acāñcalya) is praised.
No specific tīrtha is named; the verse contrasts heavenly beings with the heroine’s unwavering intent.
None.