Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91
Devanagari script
अथाकण्येति ताः सख्यस्तच्चातुर्यं प्रवर्ण्य च । लिलिखुः क्रमशः सख्यो यूनो यौवन शेवधीन्
Transliteration
athākaṇyeti tāḥ sakhyastaccāturyaṃ pravarṇya ca | lilikhuḥ kramaśaḥ sakhyo yūno yauvana śevadhīn
Translation
मग “तथास्तु” असे म्हणत त्या सखींनी त्या चातुर्याचे स्तवन केले आणि क्रमाने युवावस्थेच्या निधीसमान त्या तरुणांचे चित्र रेखाटले।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भार्थक/अनन्तरार्थक (then/now)
आकण्याO Akanyā (name)
आकण्या:
Sambodhana/Address (Vocative sense)
TypeNoun
Rootआकण्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative)
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
सख्यःfriends
सख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; विशेषण (cāturyaṃ)
चातुर्यम्cleverness
चातुर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
प्रवर्ण्यhaving described
प्रवर्ण्य:
Kriya-viseshana (Converb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + वर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव; पूर्वकर्म (having described)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लिलिखुःthey wrote
लिलिखुः:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
क्रमशःin order
क्रमशः:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: in order/one by one)
सख्यःthe friends
सख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
यूनःof the young man
यूनः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
यौवन-शेवधीन्treasures of youth
यौवन-शेवधीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक) + शेवधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yauvanasya śevadhiḥ = treasure of youth)
Speaker
Narrator (Skanda to Agastya, implied Kāśīkhaṇḍa frame)
Visual Art Cues
Scene: A circle of young women friends, amused and admiring cleverness, sequentially sketch youthful suitors—hands poised with stylus/charcoal on palm-leaf or cloth—while the heroine watches with curiosity.
Characters & Entities
S
Sakhīs (companions)R
Ratnāvalī (implied)FAQs
It emphasizes unity and disciplined execution—skill becomes effective when coordinated and orderly.
No specific site is named in this verse.
None.