Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78
Devanagari script
इत्यर्धोक्तेन सा बाला यूयं कुंठितशक्तयः । यद्वक्तव्यं त्विति तया यूयं कुंठीति भाषितम्
Transliteration
ityardhoktena sā bālā yūyaṃ kuṃṭhitaśaktayaḥ | yadvaktavyaṃ tviti tayā yūyaṃ kuṃṭhīti bhāṣitam
Translation
अर्धवट बोलून त्या बाळेने असा भाव दाखविला की “तुमची शक्ती-धैर्य कुंठित झाले आहे.” जे म्हणायचे होते ते तिने “तुम्ही कुंठित आहात” असे म्हणून व्यक्त केले।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-बोधक-अव्यय (quotative particle)
अर्धोक्तेनby the half-uttered (words)
अर्धोक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअर्ध + उक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); ‘अर्धम् उक्तम्’ (half-said)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
बालाthe girl
बाला:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
कुंठितशक्तयः(you) whose powers are dulled
कुंठितशक्तयः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकुंठित + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); ‘कुंठिताः शक्तयः यस्याः/यासाम्’ (having blunted powers)
यत्what(ever)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
वक्तव्यम्to be said; should be spoken
वक्तव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तव्यत् (कृत्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be said’
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय (particle: but/indeed)
इतिthus
इति:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-बोधक-अव्यय (quotative particle)
तयाby her
तया:
Karana (Agent/Instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
कुंठिdullness / ‘kuṃṭhi’
कुंठि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुंठि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उद्धरणपद (quoted word)
इतिthus
इति:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-बोधक-अव्यय (quotative particle)
भाषितम्was spoken/said
भाषितम्:
Kriya (Resultant action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (spoken/said)
Speaker
Narrator (contextual)
Visual Art Cues
Scene: Close, intimate moment: Ratnāvalī’s lips part as if to speak more, but she falters; friends exchange worried glances.
FAQs
Inner intention and outward speech both shape outcomes; hesitation (kuṃṭhatā) is portrayed as an obstacle that must be overcome.
The verse is part of the Kāśī Khaṇḍa narrative flow; no specific tīrtha is named here.
None.